Астанада 297 млн теңге көлеміндегі ғылыми грант қаржысын жымқыру дерегі анықталды
Астанада өсімдік майын тазарту жобасына бөлінген грант қаржысынан 297 млн теңге жымқырған кәсіпкер мен сарапшы қамауға алынды. Тергеу мәліметтері.
Қысқаша ең бастысы
- Өсімдік майын тазарту мен өңдеуге арналған ғылыми грант аясында мемлекетке 297 миллион теңгеден астам шығын келтірілді.
- Кәсіпкер талапқа сай келмейтін арзан қондырғылар сатып алып, ақшаны жалған келісімшарттар арқылы автокөлік лизингіне бағыттаған.
- Заңсыздықтарды жасырғаны үшін 1,7 миллион теңге пара алған сараптама орталығының қызметкері мен кәсіпкер сот санкциясымен қамауға алынды.
Елордада ғылыми грант қаражатын заңсыз иемдену дерегі бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеру жүргізіліп жатыр. Қаржылық мониторинг агенттігінің мәліметінше, өсімдік майларын регенерациялау мен тазарту өндірісін құруға бөлінген бюджеттік қаржы мақсатсыз пайдаланылып, мемлекетке 297 миллион теңгеден астам материалдық зиян келтірілген.
Өндіріс орнына автокөлік лизингі және қаржы жылыстату сызбасы
2023 жылы жеке кәсіпкер «Ғылым қоры» АҚ тарапынан жалпы құны 350 миллион теңгеге дейінгі ғылыми жобаны қаржыландыру мақұлдауына ие болған. Жобалық шарттарға сәйкес, өндіріске тот баспайтын болаттан жасалған үш желі орнатылуы тиіс еді. Алайда іс жүзінде техникалық талаптарға сай келмейтін көміртекті болаттан жасалған бар болғаны екі қондырғы сатып алынып, дайын өнім өндіру мүлде басталмаған.
Тергеу барысында анықталғандай, мемлекет қаржысы шикізат, құрал-жабдық және маркетинг қызметтерін көрсету желеуімен кәсіпкерге қарасты компаниялар арқылы қолма-қол ақшаға айналдырылған. Атап айтқанда, пайдаланылған өсімдік майын жеткізу туралы жалған келісімдер жасалып, аударылған ақша қайтадан кәсіпкердің шотына өзіндік қоса қаржыландыру жарнасы ретінде түскен әрі автокөліктердің лизинг төлемдерін өтеуге жұмсалған.
| Жоба көрсеткіштері | Жоба шарты бойынша талап | Нақты орындалған жағдай |
|---|---|---|
| Өндіріс желілері | Тот баспайтын болаттан 3 желі | Көміртекті болаттан 2 жарамсыз қондырғы |
| Өнім шығару | Тазартылған майды өндіру және сату | Өндіріс іске қосылмаған, сатылым жоқ |
| Қаржыландыру көлемі | 350 млн теңгеге дейін | 297 млн теңгеден астам қаржы жымқырылған |
| Тексеру нәтижесі | Бұзушылықтарды нақты тіркеу | 1,7 млн теңге пара үшін есеп бұрмаланған |
Сарапшының пара алуы және мүліктерге салынған тыйым
Заңсыз әрекеттердің бүркемеленуіне мемлекеттік бақылаудың әлсіздігі себеп болған. Жобаның орындалуын бақылауға жауапты «Ұлттық мемлекеттік ғылыми-техникалық сараптама орталығы» АҚ қызметкері 1,7 миллион теңге көлемінде заңсыз сыйақы алған. Ол тексеру актілерінде анықталған кемшіліктерді көрсетпей, жобаны одан әрі қаржыландыруға оң қорытынды беріп отырған.
Сот шешімімен екі күдікті қамауға алынды. Қылмыстық іс аясында сот санкциясымен алты автокөлікке, пәтерге және кәсіпорын жабдықтарына бұғау қойылды. ҚР Қылмыстық-процестік кодексінің 201-бабына сәйкес, өзге ақпарат тергеу құпиясы ретінде жарияланбайды.
Тергеу ісінің барысы және іс бойынша қолданылған шаралар
- Екі басты күдікті қамауға алынып, іс сотқа дейінгі тергеу сатысында тұр.
- Келтірілген шығынды өтеу мақсатында 6 автокөлік, пәтер және құрал-жабдықтар бұғатталды.
- Ғылыми жобаларды үйлестіру мен мониторингтік тексеру жүргізу талаптары күшейтілуде.
- Күдіктілердің түпкілікті кінәсін сот үкімі ғана анықтайды.
ҚР Қаржылық мониторинг агенттігі (ҚМА)
Жиі қойылатын сұрақтар
Бұл грант қай бағытты дамыту үшін бөлінген? +
Бұл қаражат өсімдік майларын регенерациялау мен өндірістік деңгейде тазарту желісін құру мақсатына берілген.
Мемлекетке келтірілген шығын көлемі қанша? +
Тергеу нұсқасы бойынша бюджетке келтірілген залал 297 миллион теңгеден асады.
Тергеу барысында күдіктілерден қандай мүлік тәркіленді? +
Сот санкциясымен күдіктілерге тиесілі алты автокөлік, пәтер және өндірістік қондырғыларға тыйым салынды.



