2026 жылы пәтерді тәулікке жалға беру кезінде ЖК ашпай салық төлеу тәртібі
2026 жылы баспананы тәулікке ЖК тіркеусіз жалға беру шарттары, салық мөлшерлемелері, банк тексеру шектері және заңды жұмыс істеу нұсқаулығы.
Қысқаша ең бастысы
- Пәтерді тәулікке жалға беру үшін жеке кәсіпкер (ЖК) ретінде тіркелу міндетті емес, салықты жеке тұлға немесе өзін-өзі жұмыспен қамтыған азамат ретінде төлеуге болады.
- Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін ЖТС мөлшерлемесі 0 пайыз болып, тек 4 пайыз әлеуметтік төлем төленеді (айлық табыс шегі 300 АЕК немесе 1 297 500 теңге).
- Банктер 3 ай қатарынан 100 түрлі адамнан қаражат түскен және жалпы сомасы 360 АЕК-тен (1 557 000 теңге) асқан шоттар туралы ақпаратты салық органдарына береді.
Қазақстанда баспананы тәулікке жалға беру нарығында сұраныс жоғары. Мемлекеттік кірістер комитетінің мәліметінше, бұл қызмет түрімен айналысу заңға толық сәйкес келеді және әрбір пәтер иесі міндетті түрде жеке кәсіпкер ретінде тіркелуге тиіс емес. Алайда алынған кірісті заңдастырып, салық міндеттемелерін дер кезінде орындау салықтық тексерулер мен айыппұлдардың алдын алады.
Пәтерді жеке кәсіпкерсіз жалға берудің заңды режимдері
Баспананы жалға беретін жеке тұлға өз қызметін ресімдеу үшін екі негізгі салық салу механизмінің бірін таңдай алады. Бірінші тәсіл — пәтерді жеке тұлға ретінде жалға беріп, жыл сайынғы декларация бойынша 10 пайыз мөлшерлемемен жеке табыс салығын (ЖТС) төлеу. Бұл әдіс қосымша тіркеусіз, жылдық табыс қорытындысы негізінде есептеу жүргізуге мүмкіндік береді.
Екінші тәсіл — 2026 жылдан бастап жұмыс істейтін өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған арнаулы салық режимі. Бұл режим жеке кәсіпкер ретінде ресми тіркелмеген азаматтарға салық жүктемесін барынша азайтуға жол ашады. Мұнда жеке табыс салығы 0 пайызды құрайды, бірақ жалпы түскен кірістен 4 пайыз бірыңғай әлеуметтік төлемдер аударылады. Бұл төлем құрамына зейнетақы жарналары мен медициналық сақтандыру шығындары кіреді.
Өзін-өзі жұмыспен қамту режиміне қойылатын шектеулер
- Жалдамалы жұмыскерлердің еңбегін пайдалануға қатаң тыйым салынады.
- Тек заңмен рұқсат етілген арнайы қызмет түрлерін, соның ішінде баспананы жалға беруді жүзеге асыру қажет.
- Айлық шекті кіріс көлемі 300 АЕК шамасынан аспауы тиіс (2026 жылы бұл 1 297 500 теңгені құрайды).
2026 жылғы салық режимдерінің салыстырмалы көрсеткіштері
2026 жылғы есептік көрсеткіштерге (1 АЕК — 4 325 теңге, ең төменгі жалақы мөлшері — 85 000 теңге) негізделген салық салу нұсқалары төмендегі кестеде көрсетілген.
| Параметрлер | Жеке тұлға ретінде декларациялау | Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар режимі |
|---|---|---|
| ЖК мәртебесін тіркеу | Міндетті емес | Міндетті емес |
| Жеке табыс салығы (ЖТС) | Табыстан 10% | 0% |
| Әлеуметтік аударымдар | Жалпы ережелермен | Табыстан 4% (МЗЖ, МӘМС қоса алғанда) |
| Табыс шектеуі | Шектеу жоқ (жалпы тәртіп) | Айына 300 АЕК (1 297 500 ₸) |
| Жалдамалы жұмыскерлер | Рұқсат етілмейді | Рұқсат етілмейді |
Банк аударымдары мен салықтық бақылау қалай жұмыс істейді
Мемлекеттік кірістер органдары азаматтардың декларациялық мәліметтерін, мемлекеттік жүйелердегі базаларды және банк шоттарына түскен операцияларды өзара салыстырады. 2026 жылдан бастап екінші деңгейлі банктер кәсіпкерлік қызмет белгілері анықталған мобильдік аударымдар бойынша деректерді тікелей салық органдарына жолдауға міндеттелген.
Банк деректері арқылы тексеру жүргізу үшін үш нақты шарт бір мезгілде орындалуы керек:
- Қаражат азаматтың жеке банк шотына немесе карточкасына аударылуы тиіс.
- Қатарынан үш күнтізбелік айдың әрқайсысында кемінде 100 түрлі азаматтан қаражат түсуі қажет.
- Аталған үш айлық кезең ішінде түскен төлемдердің жиынтық көлемі 360 АЕК шамасынан, яғни 2026 жылы 1 557 000 теңгеден асуға тиіс.
Осы критерийлерге сәйкес келу автоматты түрде заңбұзушылық болып табылмайды. Бұл тек камералдық бақылау жүргізуге және күдікті жағдайларды зерделеу үшін салықтық хабарлама жолдауға негіз болады. Сонымен қатар, банк шоты аталған шектен аспаса да, мемлекеттік кірістер органдары жалға берілген мүлікті анықтау үшін басқа заңды ақпарат арналарын пайдалана алады.
Көршілердің шағымдану құқығы және тәртіп сақтау ережелері
Көпқабатты тұрғын үйлерде пәтерді тәулікке беру жиі көршілер арасындағы дауларға себеп болады. Тұрғындар пәтер иесі салық төлеуден жасырынып отыр деп күдіктенсе, пәтер орналасқан аудандық немесе қалалық Мемлекеттік кірістер басқармасына ресми арыз бере алады. Арызға хабарландыру сайттарындағы сілтемелерді, қонақтардың жиі келіп-кететінін растайтын деректерді тіркеуге болады. Көршілер заңбұзушылықты өз бетінше дәлелдеуге міндетті емес, тексеруді мамандар жүргізеді.
Егер уақытша жалға алушылар түнгі уақытта шулап, қоғамдық тәртіпті бұзса немесе бейберекетсіздік жасаса, салық органдарына емес, бірден полицияға хабарласқан жөн. Түнгі тыныштықты бұзғаны үшін ҚР Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне сәйкес арнайы айыппұлдар көзделген, ал заң бұзған қонақтар үшін де, пәтер иесі үшін де жауапкершілік қарастырылады.
Баспананы тәулікке жалға беретін азаматқа арналған практикалық қадамдар
- Табыс көлемін бағалап, салық тәртібін таңдаңыз: айлық табыс 1 297 500 теңгеге (300 АЕК) дейін болса өзін-өзі жұмыспен қамту режимін немесе жалпы жеке тұлға декларациясын қолданыңыз.
- Өзін-өзі жұмыспен қамту режимінде жұмыс істесеңіз, тиісті мобильді қосымшалар арқылы түскен табыстан 4% әлеуметтік төлемдерді ай сайын тұрақты аударып отырыңыз.
- Жеке тұлға ретінде декларациялауды таңдасаңыз, жыл қорытындысы бойынша кірісті растайтын декларация тапсырып, 10% ЖТС сомасын бюджетке төлеңіз.
- Жеке карточкаға үш айда 100 түрлі адамнан түсетін төлемдерді қадағалаңыз, кәсіпкерлік критерийіне ілінбеу үшін төлемдерді ашық әрі заңды режим шеңберінде қабылдаңыз.
- Пәтерге қонақтарды орналастыру кезінде қоғамдық тыныштық ережелерін ескертіп, көршілермен келіспеушіліктердің туындауына жол бермеңіз.
Мемлекеттік кірістер комитеті, Tengrinews.kz деректері негізінде (Tengrinews.kz)
Жиі қойылатын сұрақтар
Пәтерді тәулікке беру үшін міндетті түрде жеке кәсіпкер болу керек пе? +
Жоқ, жеке кәсіпкер ретінде тіркелу міндетті емес. Баспананы жеке тұлға ретінде 10 пайыз ЖТС төлеп немесе өзін-өзі жұмыспен қамтыған азамат ретінде 4 пайыз әлеуметтік төлем аударып жалға беруге болады.
Өзін-өзі жұмыспен қамтыған пәтер иесі қанша салық төлейді? +
Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін ЖТС мөлшерлемесі 0 пайызды құрайды. Тек табыстың 4 пайызы мөлшерінде міндетті зейнетақы жарналары мен медициналық сақтандыру төлемдері аударылады.
Банк мобильді аударымдар туралы ақпаратты салық органдарына қашан жолдайды? +
Қатарынан 3 ай бойы ай сайын 100 түрлі адамнан қаражат түссе және осы кезеңдегі жалпы аударым сомасы 360 АЕК-тен (2026 жылы 1 557 000 теңгеден) асқан жағдайда мәлімет салық органдарына беріледі.



