Мазмұнға өту

Тауардың шыққан елін анықтау сараптамасы 2026 жылы өндірушілерге қойылатын талаптар мен құжаттар тәртібі

2026 жылы тауардың шыққан елін анықтау сараптамасы қалай өтеді: өтінім беру, мерзімдер, салық есептілігін тексеру және өндірушілерге арналған толық…

Авторы: DSB сараптамалық редакциясы Оқу уақыты: 5 мин Қаралым: 19
Экспертиза страны происхождения товара в 2026 году порядок прохождения и требования к бизнесу

Қысқаша ең бастысы

  • Сараптама уәкілетті ұйымның цифрлық жүйесінде өтінім тіркелген күннен кейінгі күннен бастап 15 жұмыс күніне дейін созылады.
  • Қызметкерлер саны қатаң түрде салық есептілігімен (200.01–200.04, 200.05 немесе 910.00 СЕН нысандары) сәйкестендіріліп тексеріледі.
  • Құжаттарды пысықтау туралы хабарлама түскен кезде мәліметтер 3 жұмыс күні ішінде ұсынылмаса, өтінім жүйеде автоматты түрде жойылады.

Қазақстанда өнім өндіретін кәсіпкерлер мен отандық тауар өндірушілер үшін тауардың шыққан елін растау мемлекеттік қолдау шараларын алуда, мемлекеттік сатып алуларға қатысуда және экспорттық рәсімдерді жүргізуде шешуші мәнге ие. Бұл рәсім уәкілетті ұйым арқылы сараптама жүргізуді, өндірістік базаны, технологиялық циклді және кәсіпорынның кадрлық құрамын жан-жақты тексеруді талап етеді. Тәжірибеде бухгалтерлер мен өндіріс жетекшілері ұсынылатын құжаттардың салықтық есептілікпен сәйкес келмеуіне байланысты қиындықтарға жиі тап болады.

Ережелерге сәйкес, өтініш беруші ретінде Қазақстан аумағында жеке кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыратын жеке тұлғалар (ЖК) немесе елімізде тіркелген және осы аумақта тауарды, материалды немесе құрамдас бөлікті өндіретін заңды тұлғалар (ЖШС) қатыса алады. Процесс толығымен электронды форматқа ауыстырылған және уәкілетті органның цифрлық платформасы арқылы жүзеге асырылады.

Жарнама

Сараптама жүргізудің ресми мерзімдері мен кезеңдері

Уәкілетті орган бекіткен тәртіпке сәйкес әрбір кезең үшін нақты уақыт шектеулері қойылған. Сараптама жүргізу мерзімі өтініш цифрлық жүйеде тіркелген күннен кейінгі жұмыс күнінен бастап есептеледі және ол 15 жұмыс күнінен аспайды. Егер құжаттар топтамасында қателер немесе жетіспеушіліктер анықталса, жүйе өтініш берушіге арнайы хабарлама жолдайды.

Құжаттарды толықтыру және түзету қажет болған жағдайда, өтініш иесі сұралған құжаттар мен мәліметтерді хабарлама түскен күннен бастап 3 жұмыс күні ішінде жүйеге жүктеуге міндетті. Егер осы 3 күн ішінде мәліметтер ұсынылмаса, цифрлық жүйе өтінімді автоматты түрде жояды (аннулирование). Толықтырулар енгізілген ретте сараптама мерзімі қосымша 5 жұмыс күніне дейін ұзартылуы мүмкін.

Құжаттар сараптамасы сәтті өткеннен кейін, өндіріс орнына тікелей шығу рәсімі ұйымдастырылады. Уәкілетті орган өтініш берушіні өндірістік нысанға бару күні туралы кемінде 2 жұмыс күні бұрын хабардар етеді. Сараптаманың түпкілікті нәтижесі барлық зерттеу аяқталғаннан кейін 2 жұмыс күні ішінде тиісті акт түрінде ресімделеді.

Рәсім кезеңіҚолданыстағы мерзімТәуекелдер және ескертулер
Өтінімді қарау және негізгі сараптама15 жұмыс күніне дейінТіркелген күннен кейінгі жұмыс күнінен бастап саналады
Құжаттарды толықтыруға берілетін уақыт3 жұмыс күніУақытында тапсырмаса, жүйе өтінімді автоматты түрде жояды
Сараптама мерзімін ұзарту шегі5 жұмыс күніне дейінҚосымша мәліметтер мен құжаттар сұралған жағдайда қолданылады
Өндіріске бару туралы ескертуКемінде 2 жұмыс күні бұрынӨндіріс алаңын дайындап, жауапты маманды бекіту қажет
Нәтижені (актіні) рәсімдеу2 жұмыс күні ішіндеСараптама мен өндірістік тексеру толық аяқталған соң беріледі

Сараптамадан өту үшін талап етілетін құжаттар тізімі

Сараптама актісін алу мақсатында өтініш беруші цифрлық жүйе арқылы өндірістік қуат пен өнімнің нақты Қазақстанда жасалғанын дәлелдейтін мәліметтер жиынтығын тапсыруға міндетті. Уәкілетті ұйым келесі құжаттар мен деректерді тексереді:

  • Өндірістік ғимараттар мен үй-жайларға меншік құқығын немесе жалдау шартын растайтын құжаттар;
  • Өндірістік және бақылау-өлшеу құрал-жабдықтары, инвентарь туралы толық мәліметтер;
  • Технологиялық операцияларды орындау мүмкіндігі мен жабдықтардың қолда бар екенін айғақтайтын құжаттар;
  • Өнімнің технологиялық карталары, регламенттері мен сызбалары сияқты техникалық құжаттама;
  • Кәсіпорын қызметкерлерінің тізімі және олардың біліктілігі туралы мәліметтер;
  • Тауардың шыққан елін растау үшін қажет болған жағдайда шикізат пен пайдаланылатын материалдардың құны мен шығу тегін дәлелдейтін құжаттар;
  • Еуразиялық экономикалық одақ (ЕАЭО) ережелерімен қарастырылған реттерде шетелдік материалдардың үлесін және адвалорлық үлесті есептеу құжаттары.

Қызметкерлер санын салық есептілігімен салыстыру ерекшеліктері

Сараптама барысында кәсіпорынның нақты штаттық құрылымына ерекше бақылау орнатылады. Уәкілетті ұйым ұсынылған қызметкерлер тізімін мемлекеттік кірістер органдарына тапсырылған ресми салық есептілігімен (СЕН) міндетті түрде салыстырады. Бұл жалған өндірушілерді анықтауға бағытталған қатаң сүзгі болып саналады.

Атап айтқанда, жалпыға бірдей салық салу режиміндегі кәсіпорындар үшін алдыңғы тоқсандағы 200.01–200.04 СЕН қосымшалары және өткен күнтізбелік жылға арналған 200.05 СЕН нысаны тексеріледі. Оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режимін (АСР) қолданатын шағын бизнес субъектілері үшін алдыңғы жартыжылдыққа тапсырылған 910.00 СЕН нысаны салыстырылады.

Егер қызметкерлердің нақты тізімі тапсырылған салық декларациясындағы сандармен сәйкес келмесе, кәсіпкер ҚР Еңбек кодексіне сай жасалған еңбек шарттарын ұсынуы қажет. Ал кәсіпорын жұмысын жаңадан бастап, оңайлатылған декларацияны қолданғанына алты ай толмаған жағдайда, қызметкерлердің нақты еңбек етіп жатқанын растау үшін жеке тұлғалардың кірістерінен міндетті төлемдердің аударылғаны туралы төлем тапсырмалары мен түбіртектер талап етіледі.

Кәсіпкерлер мен бухгалтерлер кадрлық есеп пен салықтық төлемдерді есептегенде 2026 жылғы ресми есептік көрсеткіштерді ескеруі керек. Қазақстанда 2026 жылға арналған айлық есептік көрсеткіш (АЕК) 4 325 теңге, ең төменгі жалақы (ЕТЖ) 85 000 теңге мөлшерінде бекітілген. Сондай-ақ қызметкерлер кірісіне қатысты салықтық есептеулерде 30 АЕК мөлшеріндегі стандартты шегерім қолданылып, жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары (ЖМЗЖ) 3,5% мөлшерлемесімен жүзеге асырылады. Осы аударымдардың (ЖТС, МЗЖ, ЖМЗЖ, МӘМС) салық есептілігіндегі дұрыс көрініс табуы сараптамадан кедергісіз өтудің басты кепілі.

Кәсіпорынның материалдық-техникалық базасын жарақтандыруда өндіріс аумағының қауіпсіздігіне де назар аударылады. Мәселен, өндірістік ғимараттарды жабдықтау талаптары бойынша елімізде сейсмикалық аймақтардағы қауіпсіздікке ерекше мән берілуде, бұл ретте тұрғындар мен жұмысшылар қауіпсіздігіне қатысты жер сілкінісі салдарынан сақтану шаралары да құрылыс пен инфрақұрылым нормаларында қатаң ескеріледі.

Сараптамадан өтудің қадамдық алгоритмі

  1. Өндірістік база мен инфрақұрылым құжаттарын (жалдау немесе меншік шарты, техникалық төлқұжаттар) жинақтау;
  2. Технологиялық регламенттер мен пайдаланылатын материалдардың шығу тегін растайтын шот-фактураларды әзірлеу;
  3. Штаттық кестені және жалдамалы жұмыскерлер тізімін салық органдарына тапсырылған 200.00 немесе 910.00 СЕН есептерімен салыстырып, қажет болса жаңа еңбек шарттары мен төлем тапсырмаларын тіркеу;
  4. Уәкілетті ұйымның цифрлық платформасына электрондық цифрлық қолтаңба (ЭЦҚ) арқылы өтініш пен құжаттар пакетін жүктеу;
  5. Жүйедегі өтінім мәртебесін қадағалап, сұрау келген жағдайда 3 жұмыс күні ішінде қосымша мәліметтерді жолдау;
  6. Өндірістік аумаққа сарапшының келу күніне (кемінде 2 күн бұрын хабарланады) цех пен жабдықтардың жұмыс жағдайын дайындау;
  7. Сараптамалық тексеру аяқталған соң 2 жұмыс күні ішінде дайын болған сараптама актісін цифрлық жүйеден алу.

Ережелер мен рәсімдердің толық сақталуы өндірушілерге сараптама актісін кедергісіз алуға мүмкіндік береді, бұл туралы Mybuh.kz сараптамалық материалында нақты баяндалған.

Іс жүзінде бұл нені білдіреді және не істеу керек

  • Өтінім берер алдында қызметкерлер тізімін 200.00 немесе 910.00 СЕН нысандарындағы мәліметтермен алдын ала тексеріп алыңыз.
  • Егер жаңадан қабылданған жұмыскерлер салық есебіне кірмеген болса, еңбек шарттары мен аударымдардың төлем тапсырмаларын дайындап қойыңыз.
  • Цифрлық жүйеден хабарлама келген жағдайда қосымша құжаттарды 3 жұмыс күнінен кешіктірмей жүктеңіз, әйтпесе өтінім аннулирленеді.
  • Сарапшылардың өндіріске келуіне дейін жабдықтар мен технологиялық құжаттаманың сәйкестігін толық қамтамасыз етіңіз.

Mybuh.kz ақпараттық порталы және ҚР Индустрия және құрылыс министрлігінің нормативтік ережелері

Жиі қойылатын сұрақтар

Сараптама қанша уақыт жүргізіледі? +

Негізгі мерзім өтініш тіркелгеннен кейін 15 жұмыс күнін құрайды, құжаттарды пысықтау қажет болса қосымша 5 жұмыс күніне дейін ұзартылуы мүмкін.

Құжаттарды толықтыруға қанша күн беріледі? +

Өтініш беруші уәкілетті ұйымнан ескерту алған сәттен бастап 3 жұмыс күні ішінде жетіспейтін құжаттарды ұсынуы керек, әйтпесе өтініш автоматты түрде жойылады.

Жұмыскерлер саны бойынша қандай салық есептері тексеріледі? +

Жалпы режим үшін алдыңғы тоқсандағы 200.01–200.04 нысандары мен жылдық 200.05 СЕН, ал оңайлатылған декларация үшін жартыжылдық 910.00 СЕН салыстырылады.

Жарнама
Бөлісу: Telegram WhatsApp ВКонтакте X Facebook
Аналитическая редакция DSB.kz
DSB сараптамалық редакциясы ҚР экономикасы, салық, құқық және талдау

Оставить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

Digital Solutions for Business