2026 жылы алкоголь лицензиясын алу және бөлшек сауда мен қойма үшін алымды есептеу тәртібі
2026 жылы алкоголь лицензиясын алу ережелері, лицензиялық алым мөлшерлемелері, талап етілетін құжаттар және eGov арқылы өтініш беру бойынша нұсқаулық.
Қысқаша ең бастысы
- Алкоголь өнімдерін сақтау және сату лицензиясына өтініш берер алдында әрбір нысан үшін жеке лицензиялық алым төленеді.
- 2026 жылы 1 АЕК көлемі 4 325 теңге болғандықтан, облыстық маңызы бар қаладағы әр дүкен үшін төлем 432 500 теңгені құрайды.
- Құжаттар «Е-лицензиялау» немесе eGov.kz арқылы тапсырылады, ал дайын құжат немесе дәлелді бас тарту келесі жұмыс күні беріледі.
Қазақстанда алкоголь өнімдерін сатумен және сақтаумен айналысатын жеке кәсіпкерлер мен заңды тұлғалар мемлекеттік рұқсат құжатын рәсімдеуге міндетті. Рұқсат беру процесі Салық кодексінің 616-бабына сәйкес бір реттік алымды төлеуді және біліктілік талаптарын қатаң сақтауды қажет етеді. 2026 жылы 1 АЕК мөлшері 4 325 теңгеге тең, сондықтан барлық мемлекеттік төлемдер осы жаңа есептік көрсеткішке сай қайта есептеледі.
Алкоголь лицензиясының алымын есептеу ережелері
Лицензиялық алым әрбір қызмет нысаны үшін, яғни әрбір жеке дүкен, сауда нүктесі немесе қойма бойынша бөлек төленеді. Алым сомасы төлем жасалған күні қолданыста болатын АЕК мөлшеріне байланысты айқындалады. Мемлекеттік кірістер органдарына өтінім тіркелмес бұрын төлем толық көлемде жасалуы тиіс.
| Қызмет түрі мен орналасуы | Салық кодексі бойынша мөлшерлеме (АЕК) | 2026 жылғы сома (теңге) |
|---|---|---|
| Облыстық маңызы бар қаладағы дүкен (1 нысан) | 100 АЕК | 432 500 теңге |
| Облыстық маңызы бар қаладағы 2 дүкен | 200 АЕК | 865 000 теңге |
| Қойма (көтерме сауда немесе сақтау, 1 нысан) | 100 АЕК | 432 500 теңге |
Мысалы, егер кәсіпкер облыстық маңызы бар қалада қатар екі бөлшек сауда дүкенін ашатын болса, алым әрқайсысына жеке есептеледі: 100 АЕК × 4 325 теңге = 432 500 теңге. Екі нысан үшін жиынтық төлем 865 000 теңгені құрайды.
Өтінім беру тәртібі және қажетті құжаттар топтамасы
Мемлекеттік қызметтерді автоматтандыру аясында алкоголь өнімдерін сақтауға, көтерме немесе бөлшек саудада сатуға рұқсат электронды түрде рәсімделеді. Рұқсат беру өкілеттігі ҚР ҚМ Мемлекеттік кірістер комитетінің аумақтық органдарына тиесілі. Өндіріс аумағындағы тікелей сауда ерекшеліктерге жатады.
- «Е-лицензиялау» (elicense.kz) порталына немесе eGov.kz жүйесіне ЭЦҚ кілті арқылы кіру;
- Мемлекеттік кірістер органдарының тиісті қызмет бөліміне электронды өтінім жобасын толтыру;
- Белгіленген шоттағы лицензиялық алымның төленгенін растайтын төлем құжатын жүктеу;
- Ғимаратты пайдалану құқығын дәлелдейтін құжаттарды (меншік құқығы, жалға алу немесе өтеусіз пайдалану шарты) тіркеу;
- Біліктілік талаптарына толық сәйкестігі туралы мәліметтерді бекіту.
Өтініш берушілерге мемлекеттік органның шешімі өте қысқа мерзімде беріледі: дайын лицензия немесе дәлелді бас тарту хаты өтініш тіркелген күннен кейінгі жұмыс күнінен кешіктірілмей жолданады.
Дүкендер мен қоймаларға қойылатын біліктілік талаптары
Бөлшек саудамен айналысу үшін міндетті түрде сауда залы бар тұрақты стационарлық ғимарат болуы шарт. Көтерме сауда жүргізу кезінде алкогольді қабылдауға, қауіпсіз сақтауға және босатуға толық бейімделген қойма талап етіледі.
- Орналасу шектеулері: ғимарат білім беру және денсаулық сақтау ұйымдарының, спорт нысандарының, жанар-жағармай бекеттерінің, мәдени-демалыс мекемелері мен сауда базарларының аумағында болмауы керек;
- Инженерлік желілер: нысанда орталықтандырылған немесе автономды сумен жабдықтау, кәріз және электр желісі талапқа сай болуы қажет;
- Есепке алу: фискалдық деректерді тікелей беру қызметі бар бақылау-кассалық машинаның (БКМ) міндетті түрде орнатылуы.
ҚР ҚМ Мемлекеттік кірістер органдары алым төленбегенде, мәліметтер бұрмаланғанда, ғимарат біліктілік өлшемдеріне сай келмегенде немесе сот тыйымдары болған жағдайда өтінімнен бас тартады. Сондықтан құжаттарды алдын ала тексеріп алған жөн.
2026 жылғы акциз мөлшерлемелері және басқа да салықтық ерекшеліктер
Салық кодексінің 537-бабына сай, алкогольді сатумен қатар акцизделетін тауарлар бойынша жаңа нормаларға назар аудару маңызды. Кедендік құны 10 мың теңгеден асатын импорттық сигаралар кедендік құнның 10% мөлшерлемесі бойынша салыққа тартылады. Сатып алу құны 18 000 АЕК және одан жоғары жеңіл көліктерге, сондай-ақ құны 24 000 АЕК-тен асатын су және әуе кемелеріне 10% акциз бекітілген. Сонымен қатар 2026 жылдан бастап энергетикалық сусындарға акциз енгізіліп, алдағы жылдары оның мөлшерлемесі кезең-кезеңімен артады.
Өтінім берер алдында бухгалтер мен кәсіпкерге арналған практикалық чек-лист
- Ғимараттың құқықтық құжаттарын (жалдау немесе меншік шарты) және оның білім, денсаулық, спорт мекемелерінен қашықтық шектеулерін тексеріңіз.
- 2026 жылғы 1 АЕК (4 325 теңге) көрсеткішіне сай әрбір жеке нысан үшін 100 АЕК мөлшеріндегі лицензиялық алымды алдын ала төлеңіз.
- Нысандағы сумен жабдықтау, канализация, электр желісін және тіркеуде тұрған фискалды БКМ бар-жоғын нақтылаңыз.
- eGov.kz немесе elicense.kz порталы арқылы өтінімге чек пен нысанның сәйкестік анықтамаларын қоса тіркеп жіберіңіз.
Салық кодексінің 537, 616-баптары және Учёт.kz ақпараттық материалы (Учёт.kz — Новости)
Жиі қойылатын сұрақтар
Алкоголь лицензиясына мемлекеттік алым жыл сайын төлене ме? +
Жоқ, Салық кодексінің 616-бабына сәйкес алкоголь өнімін сақтау және сату лицензиясын алу кезінде алым бір рет, өтініш берер алдында төленеді.
Лицензия алу туралы өтініш қанша уақытта қаралады? +
Мемлекеттік кірістер органдары өтініш тіркелген күннен кейінгі бір жұмыс күнінен кешіктірмей дайын лицензияны немесе дәлелді бас тартуды ұсынады.
Биік талаптар бойынша дүкен қай жерлерде орналаспауы керек? +
Дүкен білім беру және денсаулық сақтау мекемелерінің, спорт кешендерінің, жанармай құю станцияларының, базарлар мен мәдени-демалыс орындарының аумағында болмауы тиіс.


