Мазмұнға өту

Қазақстан 2026 жылғы Жаһандық инновациялар индексінде 73-орынға көтеріліп ғылымды қаржыландыруды жаңартты

Қазақстан 2026 жылы жаһандық инновациялар рейтингінде 73-орынға шықты. Үкімет 2026-2030 жылдарға арналған ғылыми гранттар мен қаржыландыру ережесін…

Авторы: DSB жаңалықтар қызметі Оқу уақыты: 2 мин Қаралым: 10
Казахстан поднялся на 73 место в Глобальном инновационном индексе 2026 года и меняет правила грантов

Қысқаша ең бастысы

  • Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымының тізімінде Қазақстан 139 ел ішінде 81-орыннан 73-орынға көтеріліп, Орталық Азияда көш бастады.
  • Үкімет 2026-2030 жылдарға арналған инновацияларды дамыту тұжырымдамасын бекітіп, гранттарды тек TRL 4-6 дайындық деңгейіндегі өнімдерге беруді көздеп отыр.
  • 2027 жылдан бастап өндірістік прототиптерге арналған жаңа гранттық қаржыландыру тетігі іске қосылады.

Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымының (ДЗМҰ) 2026 жылғы Жаһандық инновациялар индексінде Қазақстан бірден 8 сатыға ілгерілеп, 73-орынға жайғасты. Бұл соңғы он жылдағы ең жоғары көрсеткіш ретінде тіркелді. Еліміз 46 бағыт бойынша даму динамикасын көрсетіп, Орталық және Оңтүстік Азиядағы 11 мемлекет арасында Үндістаннан кейінгі екінші орынды иеленді.

Жоғары технологиялық өнімдердің сыртқы саудадағы үлесі бойынша республика 9 сатыға көтеріліп 27-орынға, ал өндіріс пен экспорттың күрделілігі жөнінен 29 орын ұтып, 54-сатыға тұрақтады. Ресми деректерге сүйенсек, елдегі инновациялық белсенділік 11,9%-ға жеткенімен, ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарға (ҒЗТКЖ) жұмсалатын қаржы ішкі жалпы өнімнің 0,16%-ын құрап отыр.

Жарнама

Рейтинг нәтижелері және негізгі көрсеткіштер динамикасы

Көрсеткіш атауыБұрынғы деңгей2026 жылғы көрсеткішӨзгеріс қарқыны
Жаһандық инновациялық индекс (жалпы орын)81-орын73-орын+8 сатыға көтерілді
Жоғары технологиялық өнім экспорты36-орын27-орын+9 сатыға ілгеріледі
Өндіріс пен экспорттың күрделілігі83-орын54-орын+29 сатыға өсті
Инновациялық белсенділік деңгейі—11,9%Тұрақты өсім
ҒЗТКЖ шығындары (ЖІӨ-ге шаққанда)—0,16%Мемлекеттік бақылауда

Ғылым мен өндірісті қаржыландырудың жаңа ережелері

Үкімет 19 қазанда 2026-2030 жылдарға арналған Инновацияларды дамыту тұжырымдамасын қабылдады. Жаңа құжат бойынша бюджет қаражаты мен жер қойнауын пайдаланушылардың ҒЗТКЖ-ге бөлетін міндетті қаражаты енді нақты экономикалық қайтарымы бар жобаларға ғана бағытталады. Толығырақ Қазақстан Global Innovation Index 2026 рейтингінде көтеріліп ғылымды қаржыландыруды өзгертпек материалында талданған болатын.

Мемлекеттік қолдау барысында технологиялық әзірлік деңгейі TRL 4-6 аралығындағы өнертабыстарға басымдық беріледі. Бұл зертханалық сынақтан өткен және нақты жағдайдағы тәжірибелік прототипі дайын технологияларды білдіреді. Қазіргі кезде отандық 41 ғылыми жобаның тауары экспортқа шығып, 9 жоба бойынша сатылым көлемі 1 млрд теңгеден асты. Ал 2027 жылдан бастап зерттеулерді өндірістік үлгіге дейін жеткізетін жаңа гранттық жүйе толыққанды іске қосылады.

Ғылыми жобаларға грант алу ережелерінің өзгеру салдары мен іске асырылу мерзімі

  • Қаржыландыру қағидаттары 2026-2030 жылдарға арналған тұжырымдамаға сәйкес нақты нәтижеге және TRL 4-6 әзірлік деңгейіне бейімделді.
  • Өндірістік прототиптерді жасауға және коммерцияландыруға арналған жаңа мақсатты гранттар 2027 жылы беріле бастайды.
  • Ғалымдар мен технологиялық кәсіпкерлер мемлекеттік грант алу үшін өнімнің нарықтағы сұранысын және өлшенетін әлеуметтік-экономикалық әсерін алдын ала дәлелдеуі қажет.

ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігі мен ДЗМҰ (WIPO) деректері

Жиі қойылатын сұрақтар

Қазақстан жаһандық инновациялар бойынша өңірде нешінші орында? +

Ел Орталық Азия мемлекеттері арасында көш бастап тұр, ал Орталық және Оңтүстік Азия аумағындағы 11 экономика ішінде Үндістаннан кейінгі екінші орынды иеленді.

Ғылыми жобалар үшін TRL 4-6 деңгейі нені білдіреді? +

Бұл әзірлемені зертханалық сынақтан бастап нақты өндірістік жағдайға барынша жақын прототипке дейін жеткізу кезеңін қамтитын технологиялық дайындық деңгейі.

Ғылыми өнімдерді өндірістік прототипке жеткізуге арналған жаңа гранттар қашан беріледі? +

Ғылым және жоғары білім министрлігі жаңа гранттық қаржыландыру тетіктерін 2027 жылы іске қосуды жоспарлап отыр.

Дереккөз: Kursiv.media
Жарнама
Бөлісу: Telegram WhatsApp ВКонтакте X Facebook
Служба новостей DSB.kz

Оставить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

Digital Solutions for Business