Мазмұнға өту

Қазақстан Global Innovation Index 2026 рейтингінде көтеріліп ғылымды қаржыландыруды өзгертпек

Қазақстан Global Innovation Index 2026 тізімінде 73-орынға шықты. Енді мемлекет инновацияларды зерттеу процесі үшін емес нақты нәтиже үшін қаржыландырады.

Авторы: DSB жаңалықтар қызметі Оқу уақыты: 2 мин Қаралым: 10
Казахстан поднялся в Global Innovation Index 2026 и переходит на оплату за результат инноваций

Қысқаша ең бастысы

  • Қазақстан Global Innovation Index 2026 рейтингінде сегіз сатыға ілгерілеп, 139 ел ішінде 73-орынды иеленді және Орталық Азия бойынша көш бастады.
  • Инновацияларды дамытудың 2026–2030 жылдарға арналған жаңа тұжырымдамасы бойынша бюджет қаражаты зерттеу процесіне емес, нақты өндірістік әрі экономикалық нәтижеге беріледі.
  • Басымдық зертханалық сынақтан өтіп, сериялық өндіріске әлі жетпеген дайындық деңгейі 4-тен 6-ға дейінгі технологиялық жобаларға беріледі.

Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымының жаһандық инновациялар индексінде (Global Innovation Index 2026) Қазақстан сегіз сатыға жоғарылап, 139 мемлекеттің ішінде 73-орынға орнықты. Бұл нәтиже елімізді Орталық Азия өңіріндегі көшбасшы деңгейіне шығарды. Рейтинг бағалауы бойынша республиканың көрсеткіштері бірден 46 индикатор бойынша айтарлықтай жақсарған.

Әсіресе жоғары технологиялық өнімдер экспорты бойынша мемлекет 9 орынға алға жылжып, 27-сатыға тұрақтады. Ал өндіріс пен экспорттың күрделілігі бағытындағы көрсеткіш 29 тармаққа артып, 54-орынға көтерілді. Бүгінде республика ішіндегі инновациялық белсенділік 11,9%-ды құраса, ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарға (ҒЗТКЖ) бағытталған қаржы ЖІӨ-нің 0,16%-ы шамасында.

Жарнама

Рейтингтегі негізгі көрсеткіштер динамикасы

Индикатор атауыАлған орны / КөрсеткішіҚозғалыс серпіні
Global Innovation Index 2026 жалпы көрсеткіші73-орын (139 ел ішінде)+8 сатыға көтерілді
Жоғары технологиялық өнім экспорты27-орын+9 сатыға ілгеріледі
Өндіріс пен экспорттың күрделілігі54-орын+29 сатыға өсті
Ішкі инновациялық белсенділік деңгейі11,9%Бекітілген көрсеткіш
ҒЗТКЖ шығындарыЖІӨ-нің 0,16%-ыАғымдағы көлем

Мемлекеттік қолдаудың 2026-2030 жылдарға арналған жаңа форматы

Үкімет қазан айында бекіткен Инновацияларды дамытудың 2026–2030 жылдарға арналған тұжырымдамасы аясында мемлекеттік гранттар мен қолдау тетіктерін түбегейлі өзгертті. Ендігі кезекте қаражат зерттеу процесіне емес, экономикалық және технологиялық қайтарымы бар нақты соңғы өнімге ғана беріледі.

Жаңа құжатқа сәйкес қаржылық қолдау ең алдымен технологиялық әзірлік деңгейі (TRL) 4 пен 6 аралығындағы жобаларға бағытталады. Бұл топқа ғылыми тұжырымдамасы тәжірибе жүзінде дәлелденген, зертханадан өткен, бірақ ауқымды өндіріске ену үшін нақты инвестицияны қажет ететін стартаптар мен жобалар кіреді.

Ғылым мен бизнес интеграциясын жүзеге асыру тетіктері

2026 жылдың сәуір айында құрылған Инновацияларды дамыту жөніндегі кеңес бұл реформаларды үйлестірумен тікелей айналысады. Мемлекет тарапынан қаржыландыру мынадай арналар арқылы жүзеге асырылады:

  • Зерттеулерді өндіріске бейімдеп коммерцияландыруға арналған гранттық жүйелер;
  • Бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру аясында нақты міндеттерді шешу;
  • Жер қойнауын пайдаланушы компаниялардың ҒЗТКЖ-ға міндетті түрде бөлетін орталықтандырылған аударымдары;
  • Horizon Europe бағдарламасы мен TIBERIUM халықаралық бастамасы шеңберінде еуропалық ғылыми ұйымдармен тікелей ынтымақтастық орнату.

Ғылыми жаңашылдықтарды қолдау реформасының мерзімдері мен басты салдары

  • Ғалымдар мен өнертапқыштар үшін 2026 жылдан бастап бюджеттен қаржы алу тек өнімді коммерцияландыру және нақты өндірістік нәтиже көрсету міндеттемесімен жүзеге асады.
  • Кәсіпкерлер мен кәсіпорындар үшін технологиялық дайындығы 4-тен 6-ға дейінгі деңгейдегі ғылыми шешімдерді өндіріске енгізуге мемлекеттік субсидиялар мен жеңілдіктер ұсынылады.
  • 2026–2030 жылдар аралығында өңірлерде венчурлік нарықты өрістету, технологиялар трансфертін күшейту және жасанды интеллект бағытындағы мамандарды жедел даярлау шаралары кезең-кезеңімен іске қосылады.

Инновацияларды дамытудың 2026–2030 жылдарға арналған тұжырымдамасы, BAQ.KZ

Жиі қойылатын сұрақтар

Қазақстан Global Innovation Index 2026 рейтингінде қай орынға ие болды? +

Қазақстан 139 мемлекет арасында сегіз сатыға көтеріліп 73-орынға тұрақтады және Орталық Азия елдерінің ішінде көш бастады.

Инновацияларды қолдаудағы жаңа қағида нені көздейді? +

Мемлекет зерттеу жүргізу процесіне емес, экономикалық тиімділігі өлшенетін нақты өнімге, технологияға және өндірістік нәтижеге ғана қаржы бөледі.

Технологиялық әзірлік деңгейі 4-6 деген нені білдіреді? +

Бұл зертханалық сынақтардан ойдағыдай өткен және идея деңгейінен асқан, бірақ әлі сериялық түрде нарыққа шықпаған тәжірибелік үлгідегі әзірлемелер саналады.

Дереккөз: BAQ.KZ
Жарнама
Бөлісу: Telegram WhatsApp ВКонтакте X Facebook
Служба новостей DSB.kz

Оставить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

Digital Solutions for Business