Мазмұнға өту

Қазақстанда экономика өскенімен азаматтардың нақты жалақысы инфляция салдарынан кеміді

Авторы: DSB сараптамалық редакциясы Оқу уақыты: 2 мин Қаралым: 12
Реальные зарплаты казахстанцев сократились несмотря на ускорение темпов роста экономики

Қазақстанның жалпы ішкі өнімі (ЖІӨ) 2026 жылдың 10 айында 4,5 пайызға көтерілді. ҚР Ұлттық экономика министрлігінің дерегінше, бұл көрсеткіш алғашқы тоғыз айдағы қарқыннан 0,3 пайыздық тармаққа жылдам. Соның ішінде шикізаттық емес сектор 5,6 пайызға ілгерілеп, өнеркәсіп өндірісі 3,5 пайыздық өсім көрсетті.

Өндіріс көлемі мен нақты табыстың алшақтығы

Ресми мәліметке сәйкес, бірқатар салада серпінді қарқын байқалды:

  • құрылыс саласы – 13,1%;
  • көлік және қоймалау бағыты – 7,5%;
  • сауда секторы – 6,2%;
  • ауыл шаруашылығы – 5,2%;
  • байланыс қызметтері – 4,9%.

Экономикалық көрсеткіштер оң нәтиже бергенімен, халықтың табыс деңгейі дәл осындай қарқынмен ілесе алмай келеді. 2026 жылдың екінші тоқсанында орташа айлық еңбекақы 486 388 теңгеге жетіп, номиналды түрде 8,4 пайызға көбейді. Алайда инфляция қысымын шегергендегі нақты жалақы көлемі 1,8 пайызға қысқарды. Бұл ретте елдегі ең жиі кездесетін айлық мөлшері 200 мың теңгеден де төмен болып қалуда.

Жарнама

ЖІӨ көлемі мен еңбек өнімділігі арасындағы айырмашылық

EconomyKZ.org талдаушылары жалпы ішкі өнімнің артуы тұрғындардың әл-ауқатын тікелей өсірмейтінін баса айтады. Бұл құбылысты 2008 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты Пол Кругман теориясымен негіздеуге болады: жалпы өсім жаңа жұмыс күшін тарту мен шикізат өндіру арқылы қалыптасуы мүмкін, ал халықтың өмір сапасы тек еңбек өнімділігіне байланысты.

«Бір ой: ЖІӨ өсімі экономиканың көбірек өнім шығарғанын білдіреді. Ал еңбек өнімділігінің артуы еңбектің жоғарырақ бағалануына негіз қалайды. Алайда бұл мүмкіндіктің адамдардың нақты табысына айналуы өсім жемісінің қалай бөлінуіне және инфляция деңгейіне тікелей байланысты», – дейді сарапшылар.

Екі түрлі өндіріс орнын салыстырғанда бұл анық көрінеді. Бірінші кәсіпорын өнім көлемін 20 пайызға көтеру үшін жаңа жұмысшылар жалдайды. Екіншісі жұмыс уақыты мен қызметкерлер санын өзгертпей, жаңа технологияның есебінен тура сондай нәтижеге қол жеткізеді. Екі нысан да көлемді ұлғайтқанымен, тек екінші кәсіпорында ғана еңбек өнімділігі артып, қызметкерлердің жалақысын көтеруге экономикалық жағдай жасалады.

Табыстың азаюы және қаржылық жағдай

Нақты кірістің азаюы халықтың тұтыну қабілетіне тікелей әсер етеді. Табыстың жетіспеушілігі кезінде азаматтардың қарыз алу үлесі де өзгереді, мәселен бұған дейін қазақстандықтардың ломбардтар мен микроқаржы ұйымдары алдындағы берешегі айтарлықтай көбейді. Сонымен қатар өндірістік процестер мен тиімділікті күшейту мақсатында Қазақстанда арнайы экономикалық аймақтар қызметінің жаңа моделі енгізіледі.

Болжамдарға қарағанда, алдағы кезеңде еңбекақының номиналды өсімі бұдан да баяулауы мүмкін. Сатып алу қабілетін тұрақтандыру үшін өндірісті жаңғырту, бәсекелестікті кеңейту, кадр біліктілігін жетілдіру және технологияны енгізу шешуші рөл атқарады.

Жарнама
Бөлісу: Telegram WhatsApp ВКонтакте X Facebook
Аналитическая редакция DSB.kz
DSB сараптамалық редакциясы ҚР экономикасы, салық, құқық және талдау

Оставить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

Digital Solutions for Business