Сот шешімін орындамаған тұрғын 4 жылға бас бостандығынан айырылды сот шешімі заңды күшіне енді
Қарағанды облысында 40 млн теңге көлеміндегі міндеттемені қасақана өтемеген азамат 4 жылға сотталды. Сот үкімі заңды күшіне енді.
Қысқаша ең бастысы
- Теміртау қалалық соты 40 млн теңге берешегін қасақана қайтармаған борышкерді ҚР ҚК 430-бабының 3-бөлігімен 4 жылға бас бостандығынан айырды.
- Сотталушы ЖШС құрылымында тұрақты жалақы алғанына қарамастан, 2024–2025 жылдары төлемдер жүргізуден жалтарған.
- Қарағанды облыстық сотының қылмыстық істер жөніндегі сот алқасы бірінші сатыдағы үкімді толық күшінде қалдырды.
Медиациядан қылмыстық жазаға дейінгі процестің мән-жайы
Қарағанды облысында сот актісін қасақана орындаудан жалтарған азаматқа қатысты үкім өзгеріссіз қалды. 2024 жылғы 15 наурызда Теміртау қалалық соты бекіткен медиациялық келісім бойынша ер адам өндіріп алушы тарапқа 40 миллион теңге қайтаруға міндеттелген болатын. Алайда берешек өз еркімен жабылмаған соң, іс жеке сот орындаушысына (ЖСО) мәжбүрлеп өндіруге берілді.
ЖСО ескертулерін елемеген борышкерге 2025 жылғы 9 сәуірде Бұқар Жырау ауданының №2 соты ӘҚБтК 669-бабының 1-бөлігіне сәйкес 19 660 теңге көлемінде әкімшілік айыппұл салды. Соған қарамастан ол «SKG KZрег» ЖШС-де ресми қызмет атқарып, тұрақты жалақы алып жүрсе де, 2024 жылғы 24 сәуір мен 2025 жылғы 15 наурыз аралығында қарызды төлеуге ешбір шара қабылдамаған.
Бұған ұқсас жағдайда сот актілерін орындаудан жүйелі түрде жалтару фактілері Қарағанды тұрғыны 40 миллион қарыз үшін сотталды деген бұрынғы деректерде де қылмыстық жауапкершілікпен аяқталған еді.
Сот үкімі және рақымшылық заңын қолдану тәртібі
Теміртау қалалық сотының 2026 жылғы 22 маусымдағы үкімімен ер адам ҚР Қылмыстық кодексінің 430-бабы 3-бөлігімен кінәлі деп танылып, 5 жылға бас бостандығынан айырылды. Кейін Конституцияның отыз жылдығына арналған рақымшылық туралы заң талаптары ескеріліп, жазаның бестен бір бөлігі қысқартылып, түпкілікті мерзім 4 жыл болып белгіленді.
| Кезеңі мен мерзімі | Оқиға сипаттамасы | Құқықтық нәтижесі |
|---|---|---|
| 15.03.2024 | Медиативтік келісімді бекіту | 40 млн теңге төлеу міндеттемесі алынды |
| 15.04.2024 | Істі ЖСО-ға мәжбүрлеп орындатуға тапсыру | Атқару парағы тіркеліп, ескертулер жолданды |
| 09.04.2025 | ӘҚБтК 669-бабы 1-бөлігі бойынша жауапкершілік | 19 660 теңге көлемінде айыппұл жазасы қолданылды |
| 22.06.2026 | ҚР ҚК 430-бабы 3-бөлігімен сот үкімі шықты | Рақымшылықты ескере отырып, 4 жылға бас бостандығынан айыру |
| Апелляциялық сот | Сотталған адамның апелляциялық шағымын қарау | Бастапқы сот үкімі өзгеріссіз қалдырылып, күшіне енді |
Сотталған адам бірінші сатының шешіміне шағымданғанымен, облыстық соттың қылмыстық істер жөніндегі алқасы істе қасақана төлемеу ниетінің толық дәлелденгенін атап өтті. Заң күшіне енген құжаттарды ескермеу мен табысты жасыру қатаң жазаға алып келді.
Іс жүзінде бұл нені білдіреді және не істеу керек
- Медиативтік немесе сот шешімдерімен бекітілген қарыздар бойынша келісілген төлем кестесін қатаң сақтау.
- Жеке сот орындаушысынан хабарлама келген жағдайда ресми табыстың бір бөлігін өндіруге ұсынып, дер кезінде байланысқа шығу.
- Қаржылық қиындықтар туындаса, сотқа жүгініп, төлемді кейінге қалдыру немесе бөліп төлеу туралы өтініш беру арқылы қылмыстық жауапкершіліктің алдын алу.
Қарағанды облыстық сотының баспасөз қызметі мәліметтері мен сот үкімі негізінде
Жиі қойылатын сұрақтар
Қарызды төлемегені үшін қылмыстық жауапкершілік қай баппен жүктеледі? +
Сот актісін немесе атқару құжатын қасақана орындамаған адамдар Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 430-бабы бойынша жауап береді.
Сот орындаушысының ескертулерін елемеу қандай әкімшілік шараға алып келеді? +
ӘҚБтК 669-бабына сай сот орындаушысының заңды талаптарын орындамағандарға алдымен айыппұл салынады немесе әкімшілік қамаққа алу қолданылады.



