Салық есептілігін тапсырмағаны үшін айыппұлдың күшін жою және 2026 жылғы жаңа ережелер бизнеске
2026 жылғы салық реформасы: есеп тапсырмағаны үшін айыппұл алынып тасталды, нөлдік есеп автоматтандырылды және жеңілдетілген декларация мөлшерлемесі…
Қысқаша ең бастысы
- 2026 жылдан бастап салық есептілігін тапсырмау ұғымы жойылып, тиісті әкімшілік айыппұлдар толықтай алынып тасталды.
- Жеңілдетілген декларация бойынша салық мөлшерлемесі 2%-ға дейін төмендетілді, ал өзін-өзі жұмыспен қамтығандар тек әлеуметтік төлемдерді өтейді.
- КТС бойынша аванстық төлемдердің 101.01 нысанындағы есеп-қисабы тоқтатылып, мемлекеттік кірістер органдары сомаларды автоматты түрде есептейді.
Жаңа Салық кодексінің күшіне енуі аясында фискалдық жүйе сервистік сипатқа көшіріліп, салық есептілігінің жалпы көлемі 30%-ға қысқартылды. Мемлекеттік кірістер органдарының цифрлық платформалары кәсіпкерлердің нөлдік есептерін автоматты түрде тапсыруға мүмкіндік береді.
Ең басты нормативтік жаңалық — заңнамадан салық есептілігін «тапсырмау» ұғымының шығарылуы. Соның нәтижесінде кәсіпкерлерге қолданылатын жазалау шаралары түбегейлі өзгерді. Салыстырмалы түрде, тек 2025 жылдың өзінде осы бағыт бойынша шамамен он мың айыппұл тіркелген болатын.
Салықтық әкімшілендірудегі негізгі өзгерістер мен көрсеткіштер
| Салық тетігі мен бағыты | Бұрынғы тәртіп | 2026 жылғы жаңа талаптар |
|---|---|---|
| Есептілікті тапсырмау жауапкершілігі | Әкімшілік айыппұлдар қолданылды (2025 жылы 10 000 жағдай) | Ұғым мен айыппұл толығымен жойылды |
| Нөлдік есеп беру тәртібі | Кәсіпкер қолмен тапсырды | Ақпараттық жүйелер автоматты қалыптастырады |
| КТС бойынша 101.01 нысаны | Аванстық төлемдер есебі міндетті болды | Есептеу жойылды, МКК дербес шоттарға өзі жазады |
| Шағын бизнеске арналған жеңілдетілген режим | Жоғары базалық мөлшерлемелер | Салық мөлшерлемесі 2%-ға дейін төмендетілді |
| Өзін-өзі жұмыспен қамтыған азаматтар | Бірыңғай стандартты салық тәртібі | Салық нөлге тең, тек әлеуметтік төлемдер төленеді |
Фискалдық реформалардың тағы бір маңызды тұсы — әкімшілік жүкті жеңілдету. Мемлекеттік кірістер органдары МКК push хабарламалар мен 910 салық есебін автоматты толтыру қызметін 2026 жылы іске қосады, бұл өзгерістер шағын бизнеске процестерді цифрлық бақылауға көмектеседі.
Бизнесті заңдастыру серпіні және келешек жоспарлар
Тәртіптің жеңілдетілуі экономиканың ашық айналымға шығуына серпін берді. Мысалы, Шығыс Қазақстан облысында өзін-өзі жұмыспен қамтығандар саны қаңтардағы 5 000 адамнан 15 840 адамға дейін, яғни үш еседен астам өсті. Бақылау-касса машиналары бойынша түсім сомасы 123%-ға, ал берілген чектердің саны 126%-ға артты.
Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес, болашақта ірі байлығы мен активтері бар азаматтарға жоғары салық мөлшерлемесі енгізілмек. Сонымен қатар Салық кодексіндегі екіұшты нормалар қайта қаралып, 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап микро және шағын кәсіпкерлік субъектілерін тексеруге мораторий енгізу мәселесі талқыланып жатыр.
Өзгерістер кімдерге әсер етеді және нормалар қашан күшіне енеді
- Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар салық төлеуден босатылып, тек әлеуметтік аударымдарды өтейді.
- Жеңілдетілген декларацияны қолданатын шағын бизнес субъектілері үшін салық мөлшерлемесі 2% деңгейінде қолданылады.
- Бухгалтерлер үшін 101.01 нысаны бойынша КТС аванстық есебін тапсыру міндеті тоқтатылды.
- Шағын және микробизнесті тексеруге мораторий жариялау бастамасы 2027 жылғы 1 қаңтарға жоспарланған.
ШҚО Мемлекеттік кірістер департаментінің деректері
Жиі қойылатын сұрақтар
2026 жылы салық есебін тапсырмағаны үшін айыппұл төлене ме? +
Жоқ, жаңа салық ережелеріне сәйкес салық есептілігін тапсырмау ұғымы және оған қарастырылған айыппұлдар 2026 жылдан бастап толықтай алынып тасталды.
Нөлдік салық есептілігі қалай тапсырылады? +
Кәсіпорын қажетті нысандарды алдын ала белгілесе, мемлекеттік кірістер органдарының цифрлық жүйелері нөлдік көрсеткіштерді автоматты түрде өзі қалыптастырып тапсырады.
КТС бойынша 101.01 нысанын тапсыру міндетті ме? +
Міндетті емес, корпоративтік табыс салығы бойынша аванстық төлемдердің 101.01 есебі жойылып, тиісті сомаларды мемлекеттік кірістер органдары автоматты түрде дербес шоттарға есептейді.



