Шетелге көшкен кезде мемлекеттік зейнетақыны төлеу тәртібі 2026 жылы қалай өзгереді
Қазақстан азаматтары шетелге көшкен кезде мемлекеттік зейнетақысын сақтап қалуы мүмкін. 2026 жылғы заң жобасы мен негізгі талаптар туралы мәлімет.
Қысқаша ең бастысы
- Қазақстан азаматтығын сақтаған жандар шетелге тұрақты тұруға кетсе де, мемлекеттік базалық және жасына байланысты зейнетақысын алу құқығын сақтайды.
- Өзгерістер Әлеуметтік кодекстің 196 және 202-баптарына түзетулер енгізуді көздейтін заң жобасы аясында қаралуда.
- Зейнетақыны тоқтаусыз алу үшін тұрып жатқан елден дәл осындай төлемдерді алмағанын растайтын құжатты жыл сайын ұсыну талап етіледі.
Әлеуметтік кодекске енгізілетін негізгі түзетулер
Қазіргі қолданыстағы Әлеуметтік кодекстің 202-бабына сәйкес, шетелге тұрақты тұруға кету мемлекеттік базалық төлемдер мен жасына байланысты зейнетақыны тоқтатуға негіз ретінде түсіндіріліп келді. Бұл мәселе бұған дейін Конституциялық сотта қаралып, норма азаматтарға емес, шетелдіктерге қатысты екені түсіндірілген болатын. Дегенмен, құқықтық түсінбеушіліктерді жою мақсатында Парламент қарауына тиісті заң жобасы ұсынылды.
Жаңа түзетулерде Қазақстан азаматы шетелге тұрақты тұруға қоныс аударған күннің өзінде оған берілетін мемлекеттік базалық төлем мен жасына байланысты зейнетақы тоқтатылмайтыны нақты бекітіледі. Ең басты шарт — Қазақстан Республикасының азаматтығынан шықпау.
Зейнетақы төлемдерін сақтау және тағайындау шарттары
Мемлекеттік базалық зейнетақы ең төмен күнкөріс деңгейіне байланысты белгіленеді. Ал жасына байланысты зейнетақы азаматтың еңбек өтілі мен табысына қарай толық немесе толық емес көлемде есептеледі.
| Төлем түрі | Есептелу шарты мен өтіл талабы | 2026 жылғы мөлшері / базасы |
|---|---|---|
| Мемлекеттік базалық зейнетақы | Еңбек өтіліне байланысты 60%-дан 120%-ға дейін | Ең төмен күнкөріс деңгейі (50 851 теңге) негізінде |
| Толық зейнетақы (жасына қарай) | 1998 жылғы 1 қаңтарға дейін ерлерге 25 жыл, әйелдерге 20 жыл өтіл | Соңғы 3 жылдағы табыстың 60%-ы мөлшерінде |
| Толық емес зейнетақы (жасына қарай) | Талап етілетін еңбек өтілі толық болмаған жағдайда | Жиналған айлар үлесіне сәйкес пропорционалды есептеледі |
Қос төлемге жол бермеу талабы
Шетелде тұрып жатқан қазақстандықтарға зейнетақы тағайындау барысында мемлекеттік бюджет қаражатын тиімді пайдалану тетігі қарастырылған. Әлеуметтік кодекстің 204-бабына ұсынылған жаңа тармақшаға сәйкес, азаматтар жыл сайын тұрғылықты елінде дәл осындай мемлекеттік базалық немесе жасына байланысты зейнетақы төлемдерін алмайтынын растап отыруға міндеттеледі.
Заң жобасының салдары мен зейнеткерлер білуі тиіс мерзімдер
- Қазақстан азаматтығын сақтаған жағдайда ғана шетелде жүріп мемлекеттік зейнетақы алу құқығы қарастырылады.
- Тұрақты тұратын шет мемлекеттен ұқсас әлеуметтік төлемдер алмау туралы жыл сайынғы растау құжатын тапсыру міндеті күшіне енеді.
- Түзетулер қазіргі уақытта заң жобасы сатысында және ресми қабылданып, күшіне енгеннен кейін ғана құжаттарды тапсыру тетіктері іске асады.
Қазақстан Республикасының Әлеуметтік кодексіне енгізілетін өзгерістер туралы заң жобасы
Жиі қойылатын сұрақтар
Шетелге тұрақты тұруға кеткен азаматтың зейнетақысы тоқтатыла ма? +
Жаңа заң жобасы бойынша Қазақстан азаматтығы сақталса, шетелге көшу мемлекеттік базалық және жасына байланысты зейнетақыны тоқтатуға негіз болмайды.
Зейнетақыны сақтап қалу үшін қандай міндетті шарт қойылады? +
Азамат Қазақстан төлқұжатын тапсырмауы керек және тұрып жатқан елінен осы тектес зейнетақы төлемдерін алмайтынын жыл сайын ресми түрде дәлелдеуі тиіс.



