Қазақстанда қоқыс полигондары мен өңдеу зауыттарын кешенді тексеру 2025 жылы басталады
Қазақстандағы қоқыс полигондары мен қалдық өңдеу зауыттары тексеріледі. 2025 жылғы негізгі деректер мен саладағы өзгерістер туралы біліңіз.
Қысқаша ең бастысы
- Елдегі 2 911 қоқыс орнының тек 577-сі (19,8%) санитарлық және экологиялық талаптарға сай келеді.
- 2025 жылы түзілген 5 миллион тонна тұрмыстық қатты қалдықтың тек 1,5 миллион тоннасы (30,7%) өңделді.
- Мақұлданған 71 қайта өңдеу жобасының 34-і қаржыландырылып, қазіргі уақытта 12 зауыт жұмыс істеп тұр.
Қазақстан аумағындағы қатты тұрмыстық қалдықтар полигондарына жаппай тексеру жүргізіледі. Қазақстан Халық Кеңесінің Экологиялық комиссиясы отырысында белгілі болғандай, талапқа сай келетін нысандардың өзі мемлекеттік органдар мен әкімдіктердің қатысуымен қайта қаралады. Бұл ретте ресми нормалардың сақталуы мен заңсыз үйінділердің көбеюі басты назарға алынды.
Қалдықтарды жинау және қайта өңдеу көрсеткіштері
Елімізде қалдықтарды басқару саласында елеулі теңгерімсіздік байқалады. Ауылдық жерлерде қоқысты шығару инфрақұрылымы әлі де төмен деңгейде қалып отыр, сондай-ақ құрылыс қалдықтары есебінен рұқсат етілмеген стихиялық үйінділер көбейген. Салада бақылауды күшейту мақсатында Қазақстанда қалдықтарды полигонға тікелей тасу тәртібіне қатаң шектеу қойылды.
| Көрсеткіш атауы | Нақты көлемі / Саны | Жалпы үлесі |
|---|---|---|
| Тіркелген полигондардың жалпы саны | 2 911 нысан | 100% |
| Талаптарға сай келетін полигондар | 577 нысан | 19,8% |
| Түзілген тұрмыстық қалдық көлемі (2025 жыл) | 5 млн тонна | 100% |
| Қайта өңделген және кәдеге жаратылған көлем | 1,5 млн тонна | 30,7% |
| Мақұлданған қайта өңдеу жобалары | 71 жоба | 100% |
| Қаржыландырылған кәсіпорындар | 34 жоба | 47,8% |
| Іске қосылып, жұмыс істеп тұрған зауыттар | 12 зауыт | 16,9% |
Өңдеу инфрақұрылымы мен цифрлық бақылау
ҚР Экология және табиғи ресурстар министрлігі ұсынған мәлімет бойынша, қалдық өңдейтін жаңа зауыттардың толық қуатына шығуына шикізат тапшылығы, сұрыптаудың жеткіліксіздігі және қаржыландыру мәселелері кедергі келтіруде. Сондай-ақ тұрақты түрде өрт қаупі туындайтын өңірлер, соның ішінде Атырау облысындағы жағдай шұғыл шараларды талап етеді.
Қалдық айналымын қадағалау мақсатында Астанада арнайы цифрлық жүйе пилоттық түрде іске қосылған. Сарапшылар осы тәжірибені бүкіл елге тарату үшін қоқыс таситын кәсіпорындарға арнайы техниканың қозғалыс бағыты мен сұрыпталған шикізат көлемін цифрлық жүйеге міндетті түрде енгізуді заңмен жүктеуді ұсынуда.
Қалдықтарды басқару жүйесіндегі өзгерістер және алдағы мерзімдер
- Экологиялық комиссия, жергілікті әкімдіктер мен салалық қауымдастықтар 20 қарашаға дейін заңнаманы өзгерту бойынша ұсыныстар пакетін дайындайды.
- Құжаттар Қазақстан Халық Кеңесінің Өңірлік даму және жергілікті өзін-өзі басқару комитетінің кеңейтілген отырысында талқыланады.
- Атырау, Қостанай және Жетісу облыстарындағы полигондар бойынша санитарлық талаптар мен өртке қарсы қауіпсіздікке жеке тексеру жүргізіледі.
- Қоқыс тасымалдаушы компаниялар үшін арнайы техника маршруттарын цифрлық платформаға біріктіру нормалары қарастырылады.
Қазақстан Халық Кеңесінің Экологиялық комиссиясы отырысының материалдары
Жиі қойылатын сұрақтар
Қазақстанда қанша полигон ресми талаптарға сай келеді? +
Ресми есепке алынған 2 911 нысанның тек 577-сі, яғни 19,8 пайызы ғана санитарлық әрі экологиялық талаптарға толық сәйкес келеді.
Қайта өңдеу саласында неше кәсіпорын жұмыс істейді? +
Министрлік мақұлдаған 71 жобаның 34-і қаржылай қолдау тапқан, ал нақты өндірісті бастаған зауыттар саны әзірге 12 нысанды құрайды.
Заңнаманы өзгерту бойынша бастамалар қашан қаралады? +
Арнайы ұсыныстар 20 қарашаға дейін жинақталып, Қазақстан Халық Кеңесінің тиісті комитетінің кеңейтілген отырысында қаралады.



