Электровелосипедтерге техникалық байқау талабы және курьерлерге салынған айыппұлдар 2026 жылы
2026 жылы курьерлерге техникалық байқаусыз жүргені үшін салынатын айыппұлдар мен электркөліктерін тексеруге қатысты депутаттық сауал жарияланды.
Қысқаша ең бастысы
- Электровелосипедтер мен электромопедтер 2026 жылдың шілдесінен механикалық көлік құралдарына теңестіріліп, әр 6 ай сайын техосмотр талап етіледі.
- Елдегі станцияларда жеңіл электркөлікті тексеру әдістемесі жоқ, бірақ ӘҚБтК-нің 590-бабы бойынша 5-тен 20 АЕК-ке дейін айыппұл салынып жатыр.
- Мәжіліс депутаты Көлік министрлігі мен ІІМ-ге инфрақұрылым дайын болғанға дейін техосмотр талабына уақытша мораторий енгізуді ұсынды.
Қазақстанда 2026 жылдың шілде айынан бастап заңнамалық түзетулер күшіне еніп, электровелосипедтер мен электромопедтер механикалық көлік санатына жатқызылды. Осыған байланысты жүргізушілер мемлекеттік тіркеуден өтуге, азаматтық-құқықтық жауапкершілікті сақтандыруға, жүргізуші куәлігін алуға және әр 6 ай сайын техникалық байқау куәлігін жаңартуға міндеттелді. Алайда сервистік инфрақұрылымның болмауы курьерлік қызмет өкілдерін заң алдында тығырыққа тіреді.
Станциялардағы инфрақұрылымдық мәселе және тексеру тетігі
Жеткізу қызметімен айналысатын кәсіпорындар көлік құралдарын есепке қойып, жаппай сақтандыруды бастады. Мысалы, жеткізу паркінің бірі 912 электровелосипедін толық тіркегенімен, олар техникалық байқаудан өте алмаған. Республика аумағындағы 950 оператор мен 2 000 стационарлық станцияның диагностикалық желілері тек іштен жанатын қозғалтқышы бар автомобильдерге бейімделген, ал жеңіл электркөлікке арналған мемлекеттік тексеру әдістемесі әлі жасалмаған.
Айыппұл мөлшері және оның курьерлер табысына әсері
Техникалық байқау туралы куәліктің болмауы салдарынан жүргізушілер ӘҚБтК-нің 590-бабымен жауапқа тартылып жатыр. Айыппұл салынған соң электровелосипедтер бірден айып тұрағына қойылып, жүргізушіге сақтау ақысын қосымша төлеу міндеттеледі. 2026 жылы 1 АЕК мөлшері 4 325 теңгеге тең екенін ескерсек, бұл санкциялар жартылай жұмыспен қамтылған қызметкерлердің айлық табысына айтарлықтай салмақ салады.
| Құқық бұзушылық сипаты | АЕК мөлшері | 2026 жылғы сомасы | Қосымша шектеулер |
|---|---|---|---|
| Техникалық байқаусыз көлік басқару | 5 АЕК | 21 625 теңге | Көлікті айып тұрағына қою |
| Бір жыл ішіндегі қайталама бұзушылық | 20 АЕК | 86 500 теңге | Айып тұрағы және сақтау шығыны |
Толық емес жұмыс күнін атқаратын курьерлер айына шамамен 90–100 мың теңге көлемінде кіріс табады. Бір мәрте салынған айыппұл табыстың төрттен бір бөлігін алса, қайталанған жағдайда айлық табыс толықтай өтеледі. Жеткізушілердің дені өзін-өзі жұмыспен қамтыған мәртебесінде тіркеліп, әрбір тапсырыстан заңды төлемдер төлеп отырғандықтан, депутат бұл жағдайды Әкімшілік рәсімдік-процестік кодекстегі құқыққа деген сенімді қорғау қағидатына қайшы деп бағалады.
Мемлекеттік органдарға жолданған депутаттық бастамалар
Мәжіліс депутаты Көлік министрлігі мен Ішкі істер министрлігіне тексеру тәртібі мен жазалау тетігін шұғыл қайта қарау туралы ұсыныстар жіберді. Бастамада техникалық база дайын болғанға дейін курьерлерді жауапкершіліктен босату және айыппұл хаттамаларының күшін жою тетіктері көрсетілген.
- Жеңіл электркөлікке арналған ресми диагностика әдістемесін барлық өңірде бекітіп, іске қосу;
- Тұрақты рәсім енгізілгенге дейін сервистік орталықтың қорытындысы немесе иесінің декларациясы негізінде уақытша тексеру тәртібін енгізу немесе талапты тоқтата тұру;
- Қуаты шағын көліктерді әрбір 6 ай сайын тексеру талабының мерзімділігін жеңілдету;
- ІІМ тарапынан нақты станциялар пайда болғанша тексеру куәлігі жоқ жүргізушілерге айыппұл салмау және көлікті айып тұрағына тоғытпау;
- Шығарылған барлық қаулыларды қайта қарап, айып тұрағындағы электркөліктерді ақысыз қайтару.
Өзгерістер кімдерге әсер етеді және нормалар қашан жүйеленеді
- Электровелосипедтер мен электромопедтерді пайдаланатын курьерлер, жеткізу агрегаторлары және көлік иелері назарда болуы тиіс;
- Көлік министрлігі мен ІІМ-ге ресми сауал жолданды, алайда заңнамалық тұрғыда техосмотр талабы әлі де күшінде қалып отыр;
- Уәкілетті органдар тексеру әдістемесін бекітіп, станциялар жабдықталған соң немесе өтпелі кезең бекітілген кезде ресми шешім жарияланады.
Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі депутатының ресми сауалы
Жиі қойылатын сұрақтар
2026 жылы техникалық байқауы жоқ курьерге қандай айыппұл салынады? +
ӘҚБтК-нің 590-бабы бойынша алғашқы бұзушылық үшін 5 АЕК немесе 21 625 теңге, ал бір жылда қайталанса 20 АЕК немесе 86 500 теңге айыппұл салынып, көлік айып тұрағына қойылады.
Неліктен электровелосипедтерді техосмотрдан өткізу мүмкін болмай отыр? +
Республикадағы техникалық байқау станциялары тек іштен жанатын қозғалтқыштары бар көліктерге бейімделгендіктен, жеңіл электркөліктерге арналған ресми диагностика әдістемесі мен базасы жоқ.
Курьерлерге техникалық байқаудан өту талабы қанша уақыт сайын қойылған? +
Қолданыстағы норма бойынша механикалық көлік санатына өткен электровелосипедтер мен электромопедтер куәлікті әрбір 6 ай сайын жаңартып отыруы шарт.



