Қазақстанда жұмыс істеп тұрған шағын және орта бизнес субъектілерінің саны 9,4 пайызға азайды
Ұлттық статистика бюросы еліміздегі шағын және орта кәсіпкерлік құрылымындағы өзгерістерді жариялап, жеке кәсіпкерлер санының төмендеу себебін түсіндірді.
Қазақстанда белсенді қызмет атқаратын шағын және орта кәсіпкерлік субъектілерінің қатары өткен жылмен салыстырғанда 9,4%-ға қысқарды. Ұлттық статистика бюросының ресми мәліметтеріне сүйенсек, қазіргі уақытта республика бойынша барлығы 2 139 973 шағын және орта бизнес субъектісі ресми тіркелген.
Жеке кәсіпкерлер санының қысқару себептері
Нарықта нақты жұмыс істеп жатқан шағын және орта кәсіпкерлік құрылымында 1 586 140 жеке кәсіпкер бар. Бір жыл ішінде осы санаттағы белсенді ЖК саны бірден 12,3%-ға төмендегені тіркелді.
Статистика мамандары мұндай қарқынды төмендеуді азаматтардың жаппай өз ісін тоқтатуымен емес, заңнамалық жаңалықтармен байланыстырады. 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап елімізде өзін-өзі жұмыспен қамтыған азаматтарға арналған арнаулы салық режимі енгізілген болатын. Бұған дейін жеке кәсіпкер мәртебесінде тіркеліп, есеп тапсырып келген көптеген тұрғындар жаңа форматтың қолайлығына байланысты салықтық мәртебесін өзгерткен.
Жаңа салық режимі мен кәсіпкерлер таңдауы
Тиісінше, сандық көрсеткіштердің кемуі бизнестің нақты жабылуын емес, оның құқықтық сипаты мен салық төлеу тетігінің қайта реттелгенін аңғартады. Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар санатына өткен азаматтар бұрынғыдай ресми тіркелген ЖК есебіне кірмейді, бірақ олардың нарықтағы қызметі мен еңбегі жалғаса береді.
Шағын бизнес өкілдері өз жұмысын жеңілдетілген тәртіппен жүргізу барысында қаржылық есептеулер мен жарналарды жүйелі қадағалауға көшті. Әсіресе қызметкер жалдайтын кәсіпкерлер үшін міндетті әлеуметтік және зейнетақы төлемдерін дәл айқындау маңызды. Осындай міндеттерді оңтайландыру мақсатында сарапшылар мен мамандар еңбекақы мен бюджет аударымдарын шығаруда жалақы мен салықтарды онлайн есептеу калькуляторы ұсынатын алгоритмдерді белсенді қолданып келеді.
Нарық құрылымындағы өзгерістер
Қалыптасқан динамика шағын кәсіпкерліктің құрылымдық жағынан іріктеліп, әкімшілік жүктемені азайтуға ұмтылып жатқанын дәлелдейді. Кәсіпкерлік субъектілері салықтық жүктемені оңтайландыру мақсатында жаңа тетіктерді игеруде, ал мемлекеттік органдардың салық саясаты бұл бағытта есептілік процестерін одан әрі автоматтандыруға бағытталған.
Жаңа салық режимінің ықпалы алдағы тоқсандарда да нарықтың ресми көрсеткіштерінен көрініс табады, себебі микробизнес пен жеке қызмет көрсететін тұлғалар үшін салықтық ортаны бейімдеу кезеңі жалғасып жатыр.



