Қазақстанда жәрдемақыдан eGov арқылы бас тарту және қажет болғанда оны қайта ресімдеу нұсқаулығы
Қазақстанда мемлекеттік жәрдемақыдан eGov арқылы қалай бас тартуға болады? Қызметті пайдалану, қажет болғанда қайтару тәртібі және 2027 жылғы өзгерістер.
Қысқаша ең бастысы
- Қазақстанда 831 азамат мемлекеттік әлеуметтік төлемдерден көмекке мұқтаж отбасылар пайдасына өз еркімен бас тартты, бұл көрсеткіш бір аптада 15%-ға өсті.
- Бас тарту қызметі eGov.kz порталында және eGov Mobile мобильді қосымшасында ресімделеді әрі мемлекеттік органдарға баруды талап етпейді.
- Өмірлік жағдайлар өзгерген жағдайда азаматтар жәрдемақыны қайта тағайындау үшін мемлекеттік органдарға заң бойынша қайта өтініш бере алады.
Қазақстанда материалдық жағдайы жақсы азаматтардың мемлекеттік жәрдемақылардан өз еркімен бас тарту тетігі қолжетімді. Бұл мүмкіндік бюджеттен бөлінетін әлеуметтік көмекті шын мәнінде мұқтаж отбасыларға бағыттауға жол ашады. Kursiv.media ұсынған ресми мәліметке сәйкес, бұл бастаманы қолдаған азаматтар саны бір аптада 102 адамға немесе шамамен 15 пайызға көбейіп, 831 қазақстандыққа жетті.
Мемлекеттік төлемнен өз еркімен бас тарту сервисі кімдерге арналған
ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің хабарлауынша, бұл қызмет бірінші кезекте әл-ауқат деңгейі жоғары және ауқатты санаттағы отбасыларға арналған. Ерікті түрде бас тарту әр азаматтың дербес шешімі болып саналады және ол үшін қандай да бір әкімшілік мәжбүрлеу қолданылмайды.
Есепшілер мен кадр қызметкерлері де кәсіпорын қызметкерлеріне әлеуметтік төлемдердің тағайындалу тетіктерін түсіндірген кезде осы талаптарды ескеруі қажет. 2026 жылы салық және әлеуметтік есеп айырысулар жүргізу кезінде республикалық көрсеткіштер ескеріледі: айлық есептік көрсеткіш (АЕК) — 4 325 теңге, ең төменгі жалақы (ЕТЖ) — 85 000 теңге, жарналар мен аударымдар осы шектерге сай бақыланады.
eGov порталы мен қосымшасы арқылы жәрдемақыдан бас тарту қадамдары
Төлемдерден бас тарту рәсімі толық цифрландырылған. Құжат тапсыру үшін Халыққа қызмет көрсету орталығына немесе әлеуметтік қорғау органдарына барудың қажеті жоқ. Өтінім үш нақты қадамнан тұрады:
- eGov Mobile мобильді қосымшасына немесе eGov.kz ресми порталына кіріп, электрондық цифрлық қолтаңба (ЭЦҚ) немесе бірреттік SMS-код арқылы авторизациядан өту.
- Қолданыстағы төлемдер тізімінен өз еркіңізбен бас тартқыңыз келетін жәрдемақы түрін белгілеп, «Қол қою және жіберу» батырмасын басу.
- Қабылданған шешімді жүйеде қайта растау. Өтінімді толық растағанға дейін оны кез келген уақытта тоқтатып, кері қайтарып алуға болады.
Жәрдемақыны қажет болған жағдайда қайта ресімдеу тәртібі
Ерікті түрде бас тарту азаматтың болашақта әлеуметтік қамсыздандыру құқығынан түпкілікті айырылуын білдірмейді. Егер отбасының қаржылық жағдайы нашарласа немесе өмірлік мән-жайлар өзгерсе, қазақстандықтар тиісті жәрдемақыны тағайындау үшін мемлекеттік органдарға қайта өтініш бере алады. Барлық өтініштер Қазақстан Республикасының заңнамасына сай қайта қаралып, негізділігіне байланысты шешім шығарылады.
2027 жылдан басталатын әлеуметтік жәрдемақылар жүйесіндегі өзгерістер
Қазақстанда 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап мемлекеттік жәрдемақылардың 12 түрін тағайындау тәртібі түбегейлі жаңарады. Бұрын отбасының нақты табысына қарамастан барлық азаматтарға бірдей тағайындалып келген төлемдер енді балдық жүйе арқылы анықталатын материалдық жағдайға тікелей байланысты болады.
Балдық бағалау қорытындысы бойынша кірісі тұрақты және жоғары, өзін-өзі толық қамтамасыз ете алатын отбасылар (A және B санаттары) осы 12 төлемнен шеттетіледі. Ал қаржылық деңгейі төмен C, D және E санаттарындағы отбасыларға мемлекеттік көмек бұрынғы тәртіппен төлене береді.
Бұдан бөлек, әлеуметтік жүйеде еңбек саласына қатысты бірқатар реформалар жоспарланған. Соның бірі ретінде Қазақстанда жұмысынан айырылу бойынша төлем 2027 жылдан бастап 346 500 теңгеге дейін өседі деген жаңалықты атап өтуге болады, мұнда максималды төлем мөлшері 267,7 мың теңгеден айтарлықтай көбейеді.
Қолданыстағы тәртіп пен 2027 жылғы жаңа ережелердің салыстырмасы
| Параметр | Қазіргі тәртіп | 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап |
|---|---|---|
| Бас тарту сипаты | Азаматтың өз еркімен (eGov арқылы) | A және B санаттарына автоматты бағалау бойынша шектеу |
| Табысқа бағалау жүргізу | 12 жәрдемақы бойынша табысқа қаралмай тағайындалады | Балдық жүйе (A, B санаттарына төлемдер шектеледі) |
| Мұқтаж санаттарды қолдау (C, D, E) | Қолданыстағы стандарт бойынша сақталады | Бұрынғы тәртіпте көмек толық сақталады |
| Жұмысынан айырылу шекті төлемі | 267,7 мың теңгеге дейін | 346,5 мың теңгеге дейін өседі (шамамен 30%-ға артады) |
Жәрдемақыдан бас тарту немесе оны қайтару алдындағы чек-лист
- Өз еркіңізбен бас тартпас бұрын, отбасыңыздың айлық кірісі мен міндетті қаржылық жүктемесін алдын ала есептеп шығыңыз.
- eGov Mobile немесе eGov.kz порталына кіріп, өзіңізге рәсімделген төлемдердің нақты түрін және олардың мәртебесін тексеріңіз.
- Бас тарту өтінішін жіберген соң жеке кабинетте құжат мәртебесінің сәтті өңделгенін бақылап отырыңыз.
- Отбасылық табыс азайған немесе жұмыс орнынан айырылған жағдайда жәрдемақыны қайта тағайындау үшін мемлекеттік органдарға қайта өтініш беруге болатынын есте сақтаңыз.
ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі мен Kursiv.media мәліметтері негізінде
Жиі қойылатын сұрақтар
Мемлекеттік жәрдемақыдан бас тарту үшін ХҚКО-ға бару қажет пе? +
Жоқ, құжат толық онлайн режимде ұсынылады. Азамат eGov Mobile немесе eGov.kz жүйесі арқылы өтініш бере алады.
Бас тартылған әлеуметтік көмекті кейін қайтадан алуға бола ма? +
Иә, егер азаматтың өмірлік жағдайы мен қаржылық мүмкіндігі өзгерсе, ол мемлекеттік төлемді қайта тағайындауға өтініш беруге құқылы.
2027 жылғы жаңа ереже бойынша кімдерге 12 түрлі жәрдемақы тағайындалмайды? +
Балдық бағалау жүйесі бойынша өзін-өзі қамтамасыз етуге қабілетті саналатын ауқатты және жоғары табысты A мен B санатындағы азаматтарға тағайындалмайды.


