Қазақстанда жұмыс орындарын субсидиялау мен қоғамдық жұмыстардың 2026 жылғы жаңа ережелері
2026 жылға арналған субсидияланатын жұмыс орындары мен қоғамдық жұмыстар қағидаларына түзетулер дайындалды. Бизнеске арналған талаптар мен өзгерістер.
Қысқаша ең бастысы
- Жеке сектор, соның ішінде ЖК, ЖШС және шаруа қожалықтары жыл сайын қоғамдық жұмыстарды ұйымдастыруға қатысу құқығына ие болады.
- Субсидияланатын жұмыс орындарына өтінім қабылдаудың жыл сайынғы мерзімі алдағы қаржы жылына 1 желтоқсан болып бекітіледі.
- Субсидияланатын орындардағы қатысушылардың сабаққа қатысуын күнделікті цифрлық мониторингтеу тетігі енгізіледі.
Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі жұмыспен қамту саласындағы бірқатар нормативтік-құқықтық актілерге түзетулер енгізу туралы бұйрық жобасын жариялады. Құжат аясында кәсіптік оқытуды ұйымдастыру, мемлекет есебінен субсидияланатын жұмыс орындарын ашу және қайтарымсыз гранттар беру механизмдерін реттеу көзделген. Еңбек нарығындағы бұл жаңашылдықтар мемлекет тарапынан берілетін қаржылық қолдаудың ашықтығы мен тиімділігін арттыруға бағытталған.
Әзірленген жоба «Ашық НҚА» порталында 4 желтоқсанға дейін жария талқылауда болады. Министрлік ұсынған реформалар мемлекеттік қазынадан бөлінетін бюджет қаражатының мақсатты жұмсалуын қатаң бақылауға алуды және субсидиялау жүйесін цифрлық форматқа көшіруді көздейді. Бұл ретте әлеуметтік қолдау шараларымен қатар, азаматтар жұмысынан айырылған жағдайда қарастырылатын әлеуметтік төлемдер жүйесі де тұрақты жетілдіріліп жатыр. Мәселен, бұған дейін жұмысынан айырылған азаматтарға әлеуметтік төлемдер төлеу тәртібі туралы нормативтік өзгерістер талқыланған болатын.
Еңбек нарығындағы түзетулердің негізгі бағыттары
Еңбек министрлігінің бұйрық жобасында жұмыс берушілер мен оқу орталықтарына қатысты мынадай негізгі жаңашылдықтар ұсынылған:
- Кәсіптік оқытуды цифрлық форматта ұйымдастыру тетігін нормативтік деңгейде бекіту және оның ашықтығын қамтамасыз ету;
- Жеке меншік нысанындағы коммерциялық заңды тұлғаларға, жеке кәсіпкерлерге (ЖК), шаруа немесе фермер қожалықтарына және әлеуметтік кәсіпкерлік субъектілеріне қоғамдық жұмыстарды жыл сайын ұйымдастыру құқығын беру;
- Келесі қаржы жылына субсидияланатын жұмыс орындарын құру үшін жұмыс берушілерден өтінім қабылдаудың нақты күнтізбелік мерзімін 1 желтоқсаннан бастап бекіту;
- Мемлекеттік мекемелерде қоғамдық жұмыстар шеңберінде құрылатын уақытша жұмыс орындарының санын қайта қарау;
- Субсидияланатын жұмыс орындарына тартылған қатысушылардың келу-кетуін күнделікті цифрлық бақылау (мониторинг) тетігін енгізу.
Жұмыс орындарын субсидиялау шарттарындағы өзгерістер
Жаңа ережелерге сәйкес жеке сектор субъектілері бұрын негізінен мемлекеттік мекемелер ғана орындайтын бірқатар қоғамдық жұмыстар бағыттарына белсенді түрде тартыла алады. Бұл ретте шағын және орта бизнес пен шаруа қожалықтары мемлекет есебінен жалақысы ішінара немесе толық төленетін қосымша жұмыс күшін тартуға мүмкіндік алады. Бұрынғы жүйе мен ұсынылып отырған өзгерістердің арақатынасы арнайы нормалармен реттеледі.
| Өзгеріс бағыты | Бұрынғы тәртіп | Жоба бойынша жаңа тәртіп |
|---|---|---|
| Қоғамдық жұмыстарға қатысушы субъектілер | Көбіне мемлекеттік мекемелер мен коммуналдық ұйымдар қатысып келді | Жеке заңды тұлғалар, ЖК, шаруа қожалықтары және әлеуметтік кәсіпкерлерге жыл сайын қатысу құқығы беріледі |
| Өтінімдерді қабылдау мерзімі | Жыл сайынғы бірыңғай басталу мерзімі нақты бекітілмеген еді | Алдағы қаржы жылына жұмыс берушілерден өтінім қабылдау жыл сайын 1 желтоқсаннан басталады |
| Қызметкерлердің қатысуын бақылау | Қағаз табельдер немесе кезеңдік есеп беру бойынша жүргізілді | Қатысушыларды күнделікті цифрлық мониторингтеу тетігі енгізіледі |
| Мемлекеттік мекемелердегі орындар саны | Бұрынғы белгіленген квоталар бойынша шектелді | Мемлекеттік мекемелер үшін уақытша жұмыс орындарының көлемі қайта қаралады |
Кәсіпкерлер мен бухгалтерлерге арналған тәжірибелік мән-жайлар
Жоба күшіне енген жағдайда, ұйымдардың кадр қызметі мен бухгалтерлері субсидияланатын қызметкерлердің нақты жұмыс уақытын цифрлық порталдар арқылы күн сайын растап отыруға міндеттеледі. Бұл қадам бұрынғыдай жалақыны бекітілген табельдер арқылы ай соңында ғана аудара салу тәжірибесін жойып, жұмыс процесінің толық ашықтығын талап етеді. Еңбекақы есептеу барысында жұмыспен қамту орталықтары мен жұмыс беруші арасындағы өзара есеп айырысулар нақты цифрлық деректерге негізделеді.
Субсидияланатын жұмыс орындары мен жастар практикасына тартылатын азаматтардың табысын есептеуде мемлекеттік базалық көрсеткіштер негізге алынады. Еске сала кетейік, 2026 жылға арналған болжамды есептік көрсеткіштер бойынша айлық есептік көрсеткіш (АЕК) 4 325 теңге, ал ең төменгі жалақы (ЕТЖ) 85 000 теңге деңгейінде белгіленген. Бұл көрсеткіштер жұмыскерлердің еңбекақысынан ұсталатын міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ), жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары (ЖМЗЖ 3,5%), әлеуметтік салық және жеке табыс салығы (ЖТС) есептеу барысында негізгі база болып қала береді.
Өзгерістер кімдерге әсер етеді және нормативтік акт қашан күшіне енеді
- Қоғамдық жұмыстарды ұйымдастыруға ниетті жеке сектор ұйымдары, шаруа қожалықтары және әлеуметтік кәсіпкерлер мемлекеттік субсидиялар шеңберінде қосымша жұмыс күшін тартуға құқық алады;
- Бухгалтерлер мен HR мамандары субсидияланатын жұмыс орындарына өтінімді алдағы қаржы жылы үшін 1 желтоқсаннан бастап беру мерзімін алдын ала ескеруі керек;
- Қызметкерлердің күнделікті қатысуын бақылайтын цифрлық жүйеге бейімделу және уақытты есепке алудың электронды журналдарын жүргізу талап етіледі;
- Бұйрық жобасы «Ашық НҚА» порталында 2026 жылғы 4 желтоқсанға дейін көпшілік талқылауда болады, кейін бекіту және тіркеу рәсімдерінен өткен соң ресми қолданысқа енгізіледі.
ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі, «Ашық НҚА» порталы, zakon.kz (zakon.kz)
Жиі қойылатын сұрақтар
Жаңа ережелер бойынша қоғамдық жұмыстарды кімдер ұйымдастыра алады +
Мемлекеттік мекемелермен қатар жеке меншік коммерциялық ұйымдар, жеке кәсіпкерлер, шаруа немесе фермер қожалықтары және әлеуметтік кәсіпкерлік субъектілері жыл сайын қатыса алады.
Субсидияланатын жұмыс орындарына өтінімдер қашаннан бастап қабылданады +
Жобаға сәйкес, алдағы қаржы жылына жұмыс берушілерден субсидияланатын жұмыс орындарын ұйымдастыруға арналған өтінімдерді қабылдау мерзімі жыл сайын 1 желтоқсаннан бастап белгіленеді.
Субсидияланатын жұмысшылардың жұмысқа келуі қалай бақыланады +
Қатысушылардың қатысуын бақылау қағаз табельдердің орнына күнделікті цифрлық мониторинг тетігі арқылы жүзеге асырылады.



