Қолжетімді Интернет ұлттық жобасы жаңа редакцияда бекітілді ауылдарда байланыс желілері жаңартылады
Қазақстанда Қолжетімді Интернет ұлттық жобасы жаңартылды. Ауылдарда оптикалық желілер тартылып, 5G енгізіледі және цифрлық теңсіздік жойылады.
Қысқаша ең бастысы
- Қазақстандағы 6 096 ауылдық елді мекеннің 5 047-сі кеңжолақты мобильді интернетке қосылған, оның ішінде 4 497 ауыл 4G, ал 550 ауыл 3G байланысын пайдаланады.
- Талшықты-оптикалық байланыс желілері республика бойынша 2 668 елді мекенге дейін тартылған.
- Жаңартылған жоба аясында ескірген ADSL желілерін ауыстыру, 5G тарату, шалғай өңірлерге спутниктік байланыс тарту және аймақтық дата-хаб қалыптастыру көзделген.
Қазақстан үкіметі байланыс инфрақұрылымын жаңғыртуға бағытталған «Қолжетімді Интернет» ұлттық жобасының жаңа редакциясын бекітті. Құжат цифрлық экономиканы жеделдетуге, өңірлер арасындағы цифрлық теңсіздікті жоюға және қала мен ауыл арасындағы интернет сапасын теңестіруге арналған.
Ауылдық елді мекендердегі интернеттің ағымдағы жағдайы
Ресми статистикаға сәйкес, елде 6 096 ауылдық елді мекен тіркелген. Олардың 83 пайызы мобильді кеңжолақты желімен қамтылғанымен, тұрақты интернет байланысының өткізу қабілеті талапқа сай келмей отыр. Көптеген ауылдар мен шағын қалаларда деректер әлі күнге дейін секундына 10 Мбит жылдамдықпен шектелетін ескі мыс ADSL желілері арқылы тасымалданады.
| Көрсеткіш атауы | Елді мекен саны | Жалпы үлесі |
|---|---|---|
| Барлық ауылдық елді мекендер | 6 096 | 100% |
| Мобильді интернетпен қамтылған ауылдар | 5 047 | 83% |
| 4G байланысы қосылған елді мекендер | 4 497 | 73,7% |
| 3G байланысы қалған ауылдар | 550 | 9% |
| Оптикалық желі тартылған елді мекендер | 2 668 | 43,8% |
Телекоммуникация желілерін тартудағы негізгі кедергілер
Ұлттық жобаны әзірлеушілер байланыс саласын дамытуда бірнеше фактор тежеуіш болып отырғанын көрсетеді. Біріншіден, Қазақстанда халық тығыздығы бір шаршы шақырымға 8 адамнан аз. Мұндай сирек қоныстанған шалғай аумақтарға желі тарту үшін аса қомақты күрделі шығын қажет, бұл байланыс операторларының инвестициялық қайтарымын күрт төмендетеді.
Екіншіден, тығыз салынған қалалық ортада базалық станцияларды орнатуға тұрғындардың қарсылығы күшейген. Азаматтардың шағымынан кейін жабдықтарды демонтаждауға немесе құрылысты тоқтатуға тура келеді. Бұл мобильді интернет сапасын нашарлатып, жобаларды өткізу мерзімін ұзартады.
Жаңартылған құжатта бекітілген негізгі бағыттар
Ұлттық жоба телекоммуникация нарығына құқықтық жеңілдіктер жасаумен қатар кешенді техникалық жаңартуды қарастырады. Бағдарлама шеңберінде мынадай міндеттер белгіленді:
- Талшықты-оптикалық байланыс желілерін ауылдық елді мекендерге дейін кеңейту және мыс сымдардан толық арылу;
- Бесінші буын 5G ұялы байланыс желісінің аумағын ұлғайту;
- Шалғай әрі таулы жерлердегі елді мекендерді байланыспен қамту үшін отандық және шетелдік спутниктік жүйелерді іске қосу;
- Елдің транзиттік әлеуетін арттыра отырып, аймақтық дата-хаб инфрақұрылымын қалыптастыру;
- Байланыс станцияларын салуға қатысты әкімшілік кедергілерді жою және құрылыс ережелерін оңтайландыру.
Өзгерістер азаматтар мен бизнеске қалай әсер етеді және жоба қалай орындалады
- Ауылдық жерлерде ескірген ADSL желілері жоғары жылдамдықты талшықты-оптикалық сымдарға кезең-кезеңімен ауыстырылады.
- Таулы және шалғай пункттерде талшық тарту мүмкін болмаған жағдайда арнайы спутниктік терминалдар орнатылады.
- Байланыс операторлары үшін инфрақұрылым құрылысына рұқсат алу талаптары жеңілдетіліп, құрылыс процестері оңтайландырылады.
- Шағын елді мекендердегі кәсіпкерлер мен тұрғындар мемлекеттік, қаржылық және білім беру сервистерін жоғары жылдамдықта қолдануға мүмкіндік алады.
ҚР Үкіметінің ресми нормативтік актілері, zakon.kz
Жиі қойылатын сұрақтар
Қазақстанның қанша ауылында әлі күнге дейін оптикалық байланыс жоқ +
Елдегі 6 096 ауылдық елді мекеннің тек 2 668-іне талшықты-оптикалық байланыс желісі жеткізілген, қалған 3 400-ден астам ауыл оптикалық желіге мұқтаж.
Ауылдық жерлердегі мыс сымды ADSL интернеті неліктен жарамсыз болып қалды +
ADSL технологиясы деректер жылдамдығын ең көбі 10 Мбит/с дейін ғана қамтамасыз ете алады, бұл цифрлық қызметтер мен трафик көлеміне жеткіліксіз.
Тұрғындардың қарсылығы байланыс сапасына қалай әсер етеді +
Базалық станциялар демонтаждалған немесе орнатылмаған жағдайда мобильді байланыс пен 4G сигналының қамту аймағы тарылып, интернет жылдамдығы төмендейді.



